Iran hé mở thời hạn 7 ngày cho Hormuz rồi bất ngờ phủ nhận

Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters và Kyodo News rằng Tehran đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày nếu Washington giảm áp lực quân sự và dỡ phong tỏa cảng biển. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, hãng tin bán chính thức Fars của Iran bác bỏ thông tin này, khiến giá dầu đảo chiều.

Theo Reuters và Kyodo News ngày 22/9 (giờ Mỹ), tức rạng sáng 23/9 theo giờ Hà Nội, một quan chức cấp cao giấu tên Iran cho biết đề xuất đã được chuyển tới Washington qua các kênh trung gian từ ngày 16/9. Tehran muốn Mỹ dỡ phong tỏa các cảng biển Iran và ngừng chiến dịch quân sự quanh Hormuz.

Phái đoàn Iran tại New York, nơi diễn ra Đại hội đồng Liên hợp quốc, được cho là có toàn quyền nối lại đàm phán. Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với NBC rằng Washington sẵn sàng gặp phía Iran bên lề kỳ họp, dù chưa có lịch cụ thể.

Hormuz trở thành điểm nối giữa ngoại giao và thị trường dầu

Căng thẳng quanh Hormuz đã kéo dài nhiều tuần. Từ ngày 16/8, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran từng đưa ra thời hạn 45 ngày và tuyên bố giữ quyền tấn công lực lượng Mỹ nếu Washington không dỡ phong tỏa cảng biển Iran.

Đến ngày 19/9, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Mohsen Rezaei cho biết Tehran đã gửi Washington 7 điều kiện, trong đó có yêu cầu chấm dứt phong tỏa cảng và giải tỏa tài sản bị đóng băng. Một ngày sau, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf nói Hormuz sẽ không mở lại cho đến khi các điều kiện của Tehran được đáp ứng.

Vì vậy, thông tin về thời hạn 7 ngày lập tức thu hút sự chú ý. Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng đối với vận chuyển dầu toàn cầu, nên bất kỳ tín hiệu nào về khả năng mở lại eo biển đều có thể tác động nhanh tới thị trường năng lượng.

Nhưng khi thông tin còn chưa kịp lắng xuống, Fars News đã bác bỏ. Hãng tin này dẫn các nguồn tại Tehran, cho rằng thông tin Iran đồng ý mở Hormuz trong 7 ngày nếu Mỹ giảm áp lực quân sự và dỡ phong tỏa cảng là không chính xác, không có cơ sở.

Sự trái chiều giữa các nguồn khiến khả năng mở lại Hormuz chưa thể được xem là một thỏa thuận đã hình thành. Reuters cho biết đề xuất mà quan chức Iran đề cập đã được chuyển qua trung gian từ ngày 16/9, trong khi phía Iran thông qua Fars lại phủ nhận nội dung cốt lõi của thông tin này.

Thị trường dầu phản ứng gần như ngay lập tức. Sau khi thông tin về khả năng mở lại Hormuz được công bố, giá dầu Brent có lúc giảm xuống dưới 100 USD/thùng. Reuters ghi nhận Brent giảm xuống quanh 99,92 USD trong phiên 22/9, trong bối cảnh nguồn cung được kỳ vọng cải thiện.

Diễn biến cho thấy chỉ một tín hiệu ngoại giao chưa được xác nhận cũng đủ tác động tới thị trường. Khi Tehran chưa xác nhận đề xuất 7 ngày, còn Washington mới thể hiện sẵn sàng đối thoại, câu hỏi về Hormuz vẫn nằm giữa hai khả năng: một bước mở đầu cho đàm phán hoặc chỉ là một thông tin chưa được thống nhất trong nội bộ Iran.

Giữa lúc đó, việc các bên tiếp tục phát đi những thông điệp khác nhau khiến bất kỳ kỳ vọng nào về một thỏa thuận cũng cần được nhìn nhận thận trọng.

Đỗ Vân (tổng hợp)