Vì sao cao tốc Bắc – Nam qua Bắc Trung Bộ vắng xe?

Lưu lượng trên cao tốc Bắc – Nam qua Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh giảm hàng chục phần trăm, trong khi một bộ phận phương tiện quay lại Quốc lộ 1.

Nhiều đoạn cao tốc Bắc – Nam phía Đông qua ba tỉnh Bắc Trung Bộ đang thưa xe hơn so với trước. Tại Nghi Sơn – Quốc lộ 45, Mai Sơn – Quốc lộ 45 và Diễn Châu – Bãi Vọt, cảnh vắng phương tiện xuất hiện trong nhiều thời điểm suốt khoảng một tháng qua.

Các phương tiện lưu thông trên cao tốc qua Thanh Hóa giữa khung cảnh đồng ruộng. (Ảnh minh họa: HPM)

Công ty CP Phúc Thành Hưng cho biết lưu lượng trên cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt giảm khoảng 20-30%, rõ nhất ở xe tải trọng lớn và container. VETC cũng xác nhận tại Hà Tĩnh lượng xe giảm khoảng 30% so với thời điểm tuyến bắt đầu thu phí từ ngày 15/7.

Các phương tiện lưu thông qua nút giao cao tốc giữa vùng ngập nước ở Thanh Hóa. (Ảnh minh họa: THM)

Diễn Châu – Bãi Vọt dài 49,3km, nối Nghệ An với Hà Tĩnh, có tổng vốn đầu tư hơn 11.150 tỷ đồng theo hình thức đối tác công tư. Tuyến hoàn thành và thông xe toàn tuyến từ giữa năm 2024, góp phần giảm tải cho Quốc lộ 1A và tạo thêm lựa chọn trên hành trình Bắc – Nam.

Dữ liệu vận hành cho thấy lượng xe giảm theo từng tháng. Tháng 7 có hơn 648.000 lượt xe, tháng 8 giảm còn khoảng 574.000 lượt; trong 20 ngày đầu tháng 9, mỗi ngày tuyến chỉ còn khoảng 12.000-15.000 lượt xe.

Trong khi đó, cao tốc chạy song song Quốc lộ 1. Khi phương tiện giảm trên cao tốc, một phần dòng xe được ghi nhận chuyển sang tuyến quốc lộ.

Các xe tải lưu thông trên tuyến cao tốc giữa khu vực đồng ruộng. (Ảnh minh họa: THM)

Việc xe quay lại quốc lộ không phải hiện tượng riêng tại Bắc Trung Bộ. Từ đầu tháng 3/2026, một số xe tải, xe khách ở phía Nam cũng chọn Quốc lộ 1 thay vì cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây sau khi hệ thống thu phí bắt đầu vận hành.

Một số cử tri đã đề nghị Bộ Xây dựng xem xét mức chênh lệch phí giữa cao tốc và quốc lộ vì lo ngại lượng xe dồn về quốc lộ sẽ làm tăng áp lực giao thông và nguy cơ mất an toàn. Bộ Xây dựng cho biết mức phí được xây dựng theo quy định pháp luật về phí, lệ phí và giá, trên nguyên tắc công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích.

Các phương tiện lưu thông thưa thớt trên cao tốc qua Hà Tĩnh. (Ảnh minh họa: HPM)

Theo TS Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia giao thông, điều cần quan tâm không chỉ là nguồn thu phí mà còn là giao thông phải thông suốt, an toàn. Ông cho rằng cần áp dụng giao thông thông minh, đồng thời phát triển đồng bộ hệ thống cao tốc và quốc lộ.

Với tài xế, đặc biệt nhóm xe chở hàng đường dài, việc lựa chọn tuyến đường không chỉ phụ thuộc vào thời gian di chuyển. Khi chi phí cao tốc trở thành gánh nặng, họ có thể chấp nhận mất thêm thời gian để tiết kiệm chi phí.

Hai ô tô lưu thông trên cao tốc với khoảng cách khá xa giữa các phương tiện. (Ảnh minh họa: THM)

Cao tốc vì thế không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về tốc độ và an toàn mà còn phải giữ được sức hút đối với dòng phương tiện. Nếu xe tiếp tục dịch chuyển về quốc lộ, áp lực giao thông có thể lại quay về tuyến đường vốn được cao tốc xây dựng để giảm tải.

Vũ Hiếu (tổng hợp)