Hạch cổ nổi bất thường: 4 dấu hiệu chớ chủ quan

Hạch bạch huyết ở cổ thường sưng khi cơ thể phản ứng với viêm nhiễm và có thể tự nhỏ lại sau một đến hai tuần. Tuy nhiên, nếu khối hạch kéo dài, lớn dần, cứng chắc hoặc đi kèm sốt dai dẳng, người bệnh cần lưu ý vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Theo thông tin y khoa được chuyên trang Healthline (Mỹ) tổng hợp, có bốn đặc điểm giúp nhận biết hạch cổ cần được kiểm tra: thời gian tồn tại, tốc độ phát triển, độ cứng và triệu chứng đi kèm. Bác sĩ Meredith Goodwin, chuyên khoa y học gia đình tại California (Mỹ), cho biết hạch sưng do nhiễm trùng thường cải thiện sau khoảng một đến hai tuần điều trị. Tại Việt Nam, các chuyên gia ung bướu cũng khuyến cáo không nên chủ quan khi khối hạch vùng đầu cổ tồn tại kéo dài.

Hạch bạch huyết thuộc hệ miễn dịch, phân bố ở cổ, nách, bẹn và nhiều vị trí khác. Khi cơ thể chống lại vi khuẩn hoặc virus gây viêm họng, viêm tai, viêm nướu, hạch vùng cổ có thể sưng lên để tham gia đáp ứng miễn dịch rồi thu nhỏ khi bệnh thuyên giảm. Theo Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hạch bình thường thường có đường kính dưới 1cm, mềm, di động, không đau và bờ rõ. Tuy nhiên, không phải mọi khối u vùng cổ đều là hạch; đó cũng có thể là biểu hiện liên quan tuyến giáp, tuyến nước bọt hoặc mô lân cận.

Khi hạch cổ cần được kiểm tra kỹ hơn

Ở nhóm bệnh lý nghiêm trọng, ung thư hạch bạch huyết (lymphoma) là dạng ung thư khởi phát từ tế bào bạch cầu lympho, gồm hai nhóm chính là Hodgkin và không Hodgkin. Theo GLOBOCAN 2020, Việt Nam ghi nhận hơn 3.700 ca mắc mới u lympho không Hodgkin mỗi năm, hơn 2.200 người tử vong, xếp thứ 13 trong các loại ung thư phổ biến. Theo tư vấn chuyên môn được VnExpress dẫn lại, nhiều bệnh nhân ung thư hạch phát hiện khối sưng ở cổ, nách hoặc bẹn là dấu hiệu đầu tiên.

Ranh giới giữa hạch do viêm và khối hạch cần tầm soát đôi khi không dễ nhận biết bằng mắt thường. Theo Mayo Clinic (Mỹ), người bệnh nên đi khám nếu hạch tồn tại từ hai đến bốn tuần mà không thuyên giảm, dù điều này không đồng nghĩa với ung thư. Bác sĩ Meredith Goodwin đưa ra ngưỡng 1,5cm để cân nhắc thăm khám. Đáng lưu ý, hạch ác tính giai đoạn đầu thường không gây đau, trong khi hạch viêm có thể sưng đau rồi giảm dần. Vì vậy, thời gian tồn tại, kích thước, độ cứng và triệu chứng đi kèm là những dấu hiệu cần được theo dõi.

Một khối hạch nhỏ ở vùng cổ có thể xuất hiện sau một đợt viêm họng và tự biến mất, nhưng cũng có trường hợp cần được kiểm tra để tìm nguyên nhân. Khi hạch không giảm sau thời gian theo dõi, tiếp tục lớn lên, trở nên cứng hoặc xuất hiện cùng các triệu chứng bất thường, việc thăm khám giúp xác định rõ hơn tình trạng. Điều quan trọng là không tự kết luận chỉ dựa vào kích thước hay cảm giác đau. Theo các khuyến cáo được nêu trong bài, người dân nên chú ý diễn biến của hạch và chủ động đi khám khi những dấu hiệu bất thường kéo dài.

Đỗ Vân (tổng hợp)