HẢI PHÒNG – Tối 26/9 (16/8 âm lịch), hàng vạn người dân và du khách về đền Kiếp Bạc dự lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo và khai hội Côn Sơn – Kiếp Bạc mùa Thu 2026, nơi lần đầu đón dấu mốc mới của một di sản được thế giới ghi nhận.
- Thanh Hóa chi 90 tỷ mở đường 150m đón cảng biển mới
- Nhận biết 4 dấu hiệu bất thường khi nổi hạch ở cổ
- Mười ngày nước lũ, Xuân Mai, Hà Nội vẫn chưa trở lại nhịp sống
Ngay trong đêm khai hội, Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng tổ chức đồng thời lễ tưởng niệm Hưng Đạo Đại vương, khai hội mùa Thu và công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng nhiều lãnh đạo Trung ương và địa phương dự lễ. Trong diễn văn tưởng niệm, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhắc lời Trần Hưng Đạo: “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước”. Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu thực hiện nghi thức khởi trống khai hội.
Năm nay, lễ hội diễn ra trong bối cảnh Côn Sơn – Kiếp Bạc đã bước sang một dấu mốc mới. Đây từng là nơi Trần Hưng Đạo xây dựng căn cứ Vạn Kiếp, luyện quân và lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ thế kỷ XIII. Tháng 7/2025, Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới, trở thành di sản dạng chuỗi đầu tiên của Việt Nam và là di sản liên tỉnh thứ hai sau Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà. Năm 2026, UNESCO tiếp tục thông qua Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể.
Lễ hội mùa Thu năm nay kéo dài 9 ngày, từ 26/9 đến 4/10, đồng thời gắn với tưởng niệm 584 năm ngày mất Nguyễn Trãi. Chuỗi hoạt động gồm nhiều nghi lễ truyền thống như Cáo yết, khai ấn, cầu an, hội hoa đăng trên sông Lục Đầu, rước bộ và giỗ Đức Thánh Trần. Trong không gian ấy, việc công bố bộ nhận diện thương hiệu chung trở thành điểm nhấn khác biệt. Ba vùng di tích từng thuộc ba địa phương nay sử dụng một biểu tượng thống nhất, cho thấy cách tiếp cận mới đối với một di sản có không gian trải rộng qua nhiều địa bàn.
Từ biểu tượng chung đến câu chuyện giữ hồn di sản
Điểm gây chú ý trong đêm khai hội là biểu tượng hoa cúc đặt giữa lá bồ đề. Theo cách diễn giải được công bố, lá bồ đề tượng trưng cho trí tuệ và giác ngộ, còn hoa cúc, hình tượng quen thuộc trong mỹ thuật thời Trần, gợi sự thanh cao, bền bỉ. Hai hình ảnh kết hợp thành biểu tượng cho tinh thần “Đạo – Đời dung hợp” của Thiền phái Trúc Lâm, cô đọng trong ba giá trị Trí tuệ – Hòa hợp – Lan tỏa. Đây không chỉ là dấu hiệu nhận diện, mà còn được đặt trong câu chuyện chung của quần thể sau khi được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới.
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Trưởng Ban điều hành xây dựng hồ sơ di sản, cho biết hồ sơ được chuẩn bị công phu, bài bản với sự tham gia của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước. Từ quá trình lập hồ sơ đến khi được ghi danh, quần thể đã đi qua một chặng đường dài với sự tham gia của nhiều địa phương và lực lượng chuyên môn. Việc sử dụng chung một bộ nhận diện vì thế tạo thêm một điểm kết nối về hình ảnh, trong khi giá trị của từng vùng di tích vẫn được đặt trong tổng thể chung của di sản.
Song song lễ hội, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại giới thiệu gần 11.000 sản phẩm làng nghề, nông sản, OCOP và đặc sản Hải Phòng. Quy mô này cho thấy di sản đang được đặt trong mối liên hệ với đời sống kinh tế và hoạt động du lịch địa phương. Tuy nhiên, khi lượng người đến ngày càng lớn, bài toán giữ gìn không gian văn hóa và những giá trị đã làm nên sức sống của di tích cũng trở nên đáng chú ý. Một bộ nhận diện có thể giúp kết nối hình ảnh, nhưng việc giữ được hồn cốt của di sản vẫn cần được thực hiện từ những nghi lễ, không gian và cách ứng xử với di tích.
Chín ngày hội mở ra một chương mới cho Côn Sơn – Kiếp Bạc, nhưng phía sau không khí lễ hội vẫn là bài toán giữ hồn cốt di sản khi văn hóa, du lịch và thương mại ngày càng gắn chặt với nhau.
Đỗ Vân (tổng hợp)
