Sáng 28/9 (giờ Hà Nội), dầu Brent tăng hơn 2% lên quanh 107 USD/thùng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất ngừng bắn bảy ngày của Iran, trong khi các nhà xuất khẩu dầu tìm cách duy trì dòng vận chuyển giữa lúc eo biển Hormuz vẫn tê liệt.
- Hai chị em Hà Nội buôn lậu nghìn tỷ, tuồn hơn 519 triệu USD sang Trung Quốc
- Đà Nẵng khởi tố 17 bị can, tạm đình chỉ 8 cán bộ phường Hòa Khánh
- Chủ tịch Tập Cận Bình đến Mỹ, ông Trump chuẩn bị cuộc gặp thượng đỉnh
Tuần trước, giá dầu từng xuống dưới 100 USD khi Saudi Arabia dồn hàng ra Vịnh Ba Tư sau vụ tuyến ống Đông – Tây bị tấn công. Ông Noureldeen Al Hammoury, chiến lược gia thị trường trưởng tại Equiti Group, gọi đó là “dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy xuất khẩu chuyển ngược về Hormuz”.
Tàu chở dầu di chuyển trên tuyến đường biển nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng toàn cầu. (Ảnh minh họa: THM)
Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran từ ngày 28/2 đã kéo dài gần bảy tháng. Trước đó, khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz, nên khi Iran tấn công tàu bè, các nước vùng Vịnh phải tìm lối đi khác.
Saudi Arabia đưa dầu theo đường ống dài khoảng 1.200 km tới cảng Yanbu bên Biển Đỏ. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đưa dầu qua Oman tới cảng Fujairah, trong khi cả hai tuyến vẫn còn công suất dự phòng.
Sang mùa hè, lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố phong tỏa dầu Saudi. Riyadh sau đó đổi hướng, chở dầu vòng qua châu Phi tới châu Á, khiến hành trình dài thêm tới một tháng.
Đầu tháng 9, tuyến ống Đông – Tây bị tấn công. Từ ngày 11/9, không còn chuyến dầu nào rời Yanbu, Saudi Arabia quay lại Hormuz; tàu chạy đêm, tắt định vị và sang tàu lớn ngoài khơi Oman với sự hỗ trợ của hải quân Mỹ.
Hormuz vì thế vừa là nơi tạo ra khủng hoảng, vừa trở thành lối thoát cho dòng dầu. Theo Kpler, xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia tháng 9 đạt 6 triệu thùng/ngày, cao nhất từ đầu chiến sự, tăng gần 80% so với 3,4 triệu thùng/ngày của tháng 8.
Nhưng để dòng dầu đi tiếp, chi phí vận chuyển đã tăng mạnh. Theo Windward, cước thuê siêu tàu qua Hormuz chạm 1 triệu USD/ngày hôm 11/9, tương đương khoảng 26 USD mỗi thùng; vận tải chiếm khoảng một phần tư giá dầu, thay vì 1-3% như thường lệ.
Thị trường hiện giữ được cân bằng nhờ nhiều nguồn bù đắp: khoảng 8 triệu thùng/ngày được khôi phục, phần thiếu chừng 7 triệu thùng được bù bằng xả kho, nhu cầu giảm và nguồn cung từ Mỹ. Ông Rahul Choudhary, Phó chủ tịch nghiên cứu thượng nguồn tại Rystad Energy, nói với AP: “Quan điểm của chúng tôi là thị trường đang cân bằng rất sít sao. Đó là lý do bạn không thấy giá dầu thô cao đặc biệt”.
Rystad dự báo giá về 85-90 USD/thùng trong quý IV nếu Hormuz mở lại, tuy nhiên, Iran vẫn giữ các điều kiện, gồm rã đông tài sản và chấm dứt phong tỏa hải quân Mỹ.
Dòng dầu vẫn đang đi qua những tuyến khác nhau, nhưng mỗi lần đổi hướng đều kéo theo thêm thời gian, chi phí và rủi ro cho thị trường năng lượng.
Vũ Quyến (tổng hợp).
