Hôm nay 29/9, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nắng, có nơi nắng nóng, trong khi Nam Bộ tiếp tục mưa dông về chiều tối. Đáng chú ý, mưa trùng triều cường có thể khiến nhiều khu vực ven sông ngập úng dù ban ngày trời khá quang.
- Mai Anh cùng 64 bị cáo hầu tòa: “Vòng tròn khép kín” ở Viện Pháp y
- Siết chặt, ngăn chặn nạn “cò” dịch vụ tại cơ sở y tế Thanh Hóa
- Bắt tạm giam 8 người lừa đảo bán ‘thuốc nam gia truyền’ chữa khối u
Theo bản tin sáng 29/9 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế duy trì trạng thái ngày nắng, có nơi nắng nóng; Duyên hải Nam Trung Bộ cũng ít mưa. Ngược lại, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa rào, dông tập trung vào chiều tối, một số nơi mưa to kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Ông Nguyễn Đức Hòa, phó trưởng phòng Dự báo khí hậu của trung tâm, cho biết xu thế này phù hợp diễn biến từ đầu tháng: Bắc Bộ tập trung mưa lớn diện rộng, còn Nam Bộ thường mưa rào, dông vào chiều và đêm.
Đáng chú ý, nắng nóng ở phía Bắc xuất hiện sau chuỗi ngày mưa kéo dài, tạo khoảng thời gian thời tiết khô ráo hơn cho người dân. Trong khi đó, tại phía Nam, cơ quan khí tượng cảnh báo triều cường có thể gây ngập ở vùng trũng thấp, ven sông vào hai khung giờ 2h-4h và 14h-16h hằng ngày. Vì thế, cùng một ngày nhưng mỗi khu vực lại đối mặt một kiểu thời tiết khác nhau: miền Bắc cần đề phòng nắng nóng cục bộ, còn Nam Bộ phải tính đến nguy cơ ngập khi mưa chiều kết hợp với nước sông dâng.
Từ giữa tháng 9, Nam Bộ đã bước vào một đợt triều cường đáng chú ý. Mực nước tại trạm hải văn Vũng Tàu từng đạt 3,8-3,9m, khiến các khu vực ven sông Sài Gòn – Đồng Nai đứng trước nguy cơ ngập kéo dài. Triều cường ở Nam Bộ thường lên xuống theo chu kỳ nửa tháng, gắn với những kỳ nước cường âm lịch. Cuối tháng 9 dương lịch trùng một trong các đợt đỉnh triều của mùa, nên tình trạng ngập vào rạng sáng và giữa trưa đã được cơ quan khí tượng cảnh báo từ trước, không phải hiện tượng bất thường.
Mưa và triều cùng lúc, đô thị ven sông thêm áp lực
Cùng thời điểm triều lên, mưa chiều tối vẫn xuất hiện ở Nam Bộ và Tây Nguyên do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới hoạt động trong khu vực. Khi nước từ biển và sông dâng trong lúc mưa tại chỗ tiếp diễn, khả năng tiêu thoát của hệ thống sông, cống và đường phố sẽ chậm hơn. Đây là nguyên nhân khiến các vùng trũng thấp có thể ngập nhanh hơn, đồng thời nguy cơ sạt lở bờ sông cũng được duy trì. Với người dân sinh sống ven sông, việc theo dõi cả bản tin mưa lẫn lịch triều vì thế quan trọng không kém nhau.
Ở phía Bắc, thời tiết lại chuyển theo hướng khác. Đợt nắng xuất hiện sau chuỗi ngày mưa lớn do các nhiễu động thời tiết trước đó, giúp người dân tạm thời thoát khỏi cảnh ẩm ướt kéo dài. Tuy nhiên, nắng nóng cục bộ vào giữa trưa vẫn đòi hỏi sự chủ động, nhất là với những người phải làm việc hoặc di chuyển ngoài trời. Sự tương phản này cho thấy trong cùng một ngày, thời tiết có thể đặt ra những yêu cầu ứng phó hoàn toàn khác nhau giữa hai miền, từ chống nóng ở phía Bắc đến phòng ngập ở phía Nam.
Mực nước đỉnh triều từng gần 3,9m tại Vũng Tàu, xấp xỉ chiều cao một căn nhà hai tầng, đủ gây ngập nhiều tuyến đường vùng trũng trong vài giờ. Đây cũng là lý do cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân theo dõi sát thời điểm triều lên vào rạng sáng và giữa trưa. Ông Nguyễn Đức Hòa, phó trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhận định Nam Bộ trong tháng 9 vẫn có nhiều ngày mưa rào, dông vào chiều và đêm; mưa kết hợp triều cường khiến nguy cơ ngập úng đô thị và sạt lở bờ sông còn cao.
Một nguy cơ khác thường ít được chú ý là dòng chảy mạnh hướng xa bờ khi triều rút. Hiện tượng này không dễ nhận biết bằng mắt thường nhưng có thể gây nguy hiểm cho người tắm biển và tàu thuyền ra vào cảng. Trong những ngày thời tiết phân hóa rõ giữa hai miền, việc theo dõi đầy đủ các cảnh báo không chỉ giúp chủ động trước mưa dông hay ngập nước, mà còn hạn chế những rủi ro đến từ các hiện tượng tự nhiên diễn ra âm thầm. Khi mưa chiều và triều cường còn song hành, các đô thị ven sông vẫn phải tiếp tục bài toán ứng phó với ngập.
Đỗ Vân (tổng hợp)
