Ngày 28/9, Bộ Công an cho biết Nguyễn Văn Dũng, tức “Dũng trọc Hà Đông”, cùng 16 người bị khởi tố liên quan kênh YouTube “Đời TV”. Đây là lần thứ ba người đàn ông 58 tuổi vướng vòng lao lý.
- Mai Anh cùng 64 bị cáo hầu tòa: “Vòng tròn khép kín” ở Viện Pháp y
- Siết chặt, ngăn chặn nạn “cò” dịch vụ tại cơ sở y tế Thanh Hóa
- Bắt tạm giam 8 người lừa đảo bán ‘thuốc nam gia truyền’ chữa khối u
Ngày 22/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố vụ án và 17 bị can sau quá trình phối hợp với công an Hà Nội, Hưng Yên và Hải Phòng xác minh hoạt động của nhóm làm phim ngắn theo kiểu drama xã hội đen. Phạm Tiến Mạnh, tức “Thật Mạnh”, Nguyễn Ngọc Túy và Phạm Huy Tuyền được xác định giữ vai trò cầm đầu. Dũng cùng “Giang Rồng”, người thân và những người theo dõi kênh tham gia diễn xuất để tăng tương tác. Cả 17 bị can bị xử lý về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” theo Điều 288 Bộ luật Hình sự.
Kênh YouTube “Đời TV” được Phạm Tiến Mạnh và Nguyễn Ngọc Túy lập để sản xuất các phim ngắn dạng drama, xây dựng hình ảnh giang hồ, sử dụng dao, súng để giải quyết mâu thuẫn, qua đó thu hút lượt xem, lượt thích và tạo nguồn thu từ nền tảng. Nhóm này mời “Dũng trọc Hà Đông”, “Giang Rồng” cùng người thân, người quen tham gia nhằm tăng vẻ chân thực cho nội dung. Cơ quan điều tra nêu ba tác phẩm gồm “Kẻ phản bội”, “Cuộc chơi sắp đặt” và “Phi vụ cuối cùng”, với thời lượng từ 12 đến gần 40 phút. Các phim được phát trên YouTube và Facebook, thu hút lượng người xem đáng kể.
Từ hình ảnh giang hồ mạng đến lần thứ ba vướng vòng lao lý
Với Nguyễn Văn Dũng, vụ án mới không phải lần đầu ông đối diện pháp luật. Năm 2013, TAND TP Hà Nội tuyên phạt ông 24 tháng tù về tội gây rối trật tự công cộng, liên quan vụ sử dụng súng tại một vũ trường. Đến năm 2021, TAND TP Hòa Bình tiếp tục tuyên 3 năm 6 tháng tù về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, sau khi Dũng bị phát hiện tại một quán karaoke nơi có nhóm người sử dụng ma túy trái phép. Ông cũng từng được biết đến khi nhận Ngô Bá Khá, tức Khá “Bảnh”, làm con nuôi.
Điều đáng chú ý là sau hai lần bị xử lý, hình ảnh “giang hồ cộm cán” của Dũng vẫn có sức hút với một bộ phận người dùng mạng. Những hình ảnh ấy tiếp tục được đưa vào các sản phẩm giải trí và trở thành yếu tố tạo tương tác, qua đó mở ra khả năng kiếm tiền cho những kênh nội dung theo hướng cổ xúy bạo lực. Ba video được nêu trong vụ án có tổng thời lượng chưa đầy một giờ, nhưng lượng tương tác mà chúng tạo ra cho thấy sức lan truyền của dạng nội dung này không thể xem nhẹ.
Theo TS.LS Đặng Văn Cường, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, vụ án “Đời TV” cho thấy các đối tượng đã khai thác một “hệ sinh thái giang hồ mạng” để kiếm tiền, khi hình ảnh bạo lực được dàn dựng thành sản phẩm giải trí và phát tán tới hàng triệu người xem. Ông cho rằng đây là bước tiếp theo trong quá trình làm trong sạch không gian mạng, đồng thời nhấn mạnh cơ quan điều tra lần này không chỉ xử lý cá nhân đơn lẻ mà làm rõ cả chuỗi vai trò: ai tổ chức, ai sản xuất, ai đạo diễn, ai đăng tải và ai hưởng lợi.
Từ vụ án có thể thấy ranh giới giữa việc xây dựng hình ảnh trên mạng và hành vi vi phạm pháp luật không nằm ở mức độ nổi tiếng của một cá nhân, mà ở nội dung và cách thức hoạt động cụ thể. Khi bạo lực, ma túy, cờ bạc hay hình ảnh xã hội đen được biến thành công cụ thu hút người xem và kiếm tiền, trách nhiệm pháp lý không còn dừng ở người xuất hiện trước máy quay mà có thể được xem xét theo từng vai trò trong cả quá trình sản xuất, phát hành.
Việc xử lý vụ “Đời TV” cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nội dung độc hại trên mạng xã hội. Pháp luật về an ninh mạng đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến việc cổ xúy bạo lực, tệ nạn xã hội trên không gian mạng. Khi những nội dung này được phát tán rộng rãi, việc ngăn chặn từ sớm cùng với xác định rõ trách nhiệm của người tạo ra, phát hành và hưởng lợi là cần thiết để không biến những hình ảnh lệch chuẩn thành một cách kiếm tiền.
Từ một người từng nhiều lần xuất hiện trong các câu chuyện về “giang hồ mạng”, Dũng tiếp tục trở thành bị can trong một vụ án có sự tham gia của nhiều người ở các vai trò khác nhau. Lần khởi tố thứ ba vì thế không chỉ là câu chuyện riêng của một cá nhân, mà còn cho thấy những hệ lụy có thể phát sinh khi hình ảnh bạo lực được đưa lên mạng như một sản phẩm giải trí. Việc xử lý đúng người, đúng hành vi sẽ là cơ sở để giữ ranh giới cần thiết giữa nội dung giải trí và những hành vi bị pháp luật cấm.
Đỗ Vân (tổng hợp)
