Hà Nội, nhiều tiểu thương tại các chợ truyền thống đang phải ngồi chờ khách trong quầy hàng thưa người mua, khi doanh thu có ngày chỉ còn vài chục nghìn đồng. Thói quen mua sắm thay đổi đang đặt các khu chợ lâu đời trước yêu cầu thích ứng với cách bán hàng mới.
- Sắp có biển báo, vạch kẻ tại các đoạn cao tốc phạt lỗi khoảng cách
- Người vợ Việt kiên trì xây dựng mô hình trồng rau tại Hàn Quốc
- Uống trà mỗi ngày, cơ thể có gì thay đổi?
Hơn 16h ngày 29/9, tại chợ Hàng Da, phường Hoàn Kiếm, nhiều quầy vẫn mở nhưng khách qua lại thưa thớt. Bà Nguyễn Hòa, 64 tuổi, chủ sạp quần áo, tranh thủ lúc vắng người xem livestream trên điện thoại và nói: “Ế từ sáng đến chiều, không có khách”.
Theo bà Hòa, có hôm doanh thu đạt vài trăm nghìn đồng nhưng cũng có ngày chỉ được vài chục nghìn đồng. Tình trạng ít khách cũng xuất hiện tại chợ Ngọc Hà, phường Ba Đình và chợ Ngã Tư Sở, phường Đống Đa.
Chợ Hàng Da hiện là Trung tâm thương mại Hàng Da, được đầu tư gần 250 tỷ đồng từ năm 2010, từng kỳ vọng trở thành khu mua sắm hiện đại giữa phố cổ. Tình trạng vắng khách đã kéo dài nhiều năm.
Chợ Ngã Tư Sở từng là đầu mối buôn bán lớn ở phía Tây Hà Nội, nay chủ yếu nhộn nhịp vào rạng sáng tại khu hoa quả, thực phẩm tươi bên ngoài. Bên trong, các gian hàng quần áo, giày dép và đồ gia dụng ít người ghé mua.
Theo TS Đào Cẩm Thủy, giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, lượng khách ở chợ Mơ, chợ Ngã Tư Sở giảm đáng kể khi mua sắm trực tuyến phổ biến hơn, cùng sự mở rộng của siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi quanh khu dân cư.
Từ quầy hàng đến “mặt tiền” trực tuyến
Hà Nội hiện có hơn 468 chợ các loại. Kế hoạch 117/KH-UBND giai đoạn 2026-2030 dự kiến xây mới, xây lại 108 chợ, cải tạo 118 chợ và nhân rộng mô hình “chợ số” để hỗ trợ tiểu thương thích ứng với bán hàng trực tuyến.
(Ảnh minh họa: THM).
Trong khi những khu chợ được đầu tư bài bản vẫn gặp khó về lượng khách, một thử nghiệm tại phường Giảng Võ đang đi theo hướng khác. Các gian hàng ở chợ Thành Công và chợ Linh Lang được đưa lên nền tảng Chợ Quen, vẫn giữ sạp hàng, cách bán quen thuộc; sau thời gian thí điểm, khoảng 96% gian hàng tại hai chợ đã có “mặt tiền” trực tuyến.
Bà Trịnh Thu Hường, Giám đốc Công ty cổ phần Times Media, đơn vị phát triển Chợ Quen, cho biết: “triết lý của Chợ Quen không phải tạo áp lực buộc tiểu thương thay đổi, mà dùng công nghệ để hỗ trợ họ làm tốt hơn những gì đang có”.
Câu chuyện ở Giảng Võ cho thấy việc đưa tiểu thương lên môi trường trực tuyến không chỉ nằm ở công nghệ. Bà Hòa từng nghĩ đến bán hàng online nhưng chưa thực hiện được, trong khi tại Giảng Võ, tổ công tác phường đến từng hộ để “cầm tay chỉ việc”, giúp gần như toàn bộ gian hàng tham gia nền tảng.
Sự khác biệt ấy đặt ra vấn đề về cách hỗ trợ tiểu thương, nhất là người lớn tuổi, khi thói quen mua bán thay đổi. Với các khu chợ truyền thống, việc giữ lại sạp hàng quen thuộc có thể phải đi cùng cách tiếp cận mới để người bán không bị đứng ngoài dòng mua sắm dịch chuyển.
Khi chiếc điện thoại hiện diện trong hoạt động mua bán, câu hỏi đặt ra là ai sẽ đồng hành cùng tiểu thương trong bước chuyển từ quầy hàng quen thuộc sang môi trường trực tuyến.
Lê Toan (tổng hợp)
