Trước giờ nghị án, Nguyễn Thị Mai Anh xin tòa khoan hồng cho các y bác sĩ Viện Pháp y tâm thần Trung ương, cho rằng họ vi phạm vì mình, dù bị cáo vẫn phủ nhận hai trong ba tội danh và bị đề nghị mức án đến 30 năm tù.
- 28 cán bộ quan trắc bị khởi tố vì sửa “không đạt” thành “đạt”
- Thuế xăng dầu tiếp tục ở mức 0% trong những tháng cuối năm
- Chính phủ tiếp tục duy trì chính sách giảm thuế xăng dầu đến hết năm
Sáng 02/10, tại trụ sở TAND TP Hà Nội, Hội đồng xét xử bước vào thời gian nghị án sau gần một tuần xét hỏi, tranh luận vụ án “đưa, nhận hối lộ” xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Có 65 bị cáo hầu tòa trong vụ án liên quan hoạt động giám định pháp y tâm thần, nơi yêu cầu sự khách quan và chính xác để bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng hành vi. Trước khi phiên xử tạm dừng, Nguyễn Thị Mai Anh, 47 tuổi, có 7 tiền án, nói lời sau cùng và thừa nhận đã gây sức ép khiến cán bộ y tế vi phạm. Phiên tuyên án dự kiến diễn ra lúc 14h30 ngày 07/10.
Trong thời gian chữa bệnh bắt buộc tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Mai Anh bị cáo buộc dùng tiền và lợi ích vật chất để tạo quan hệ với nhiều lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng, bảo vệ. Từ đó, bị cáo được cho là có thể tự do ra vào viện, đưa chồng con vào ở cùng và bỏ qua nhiều sai phạm. Hồ sơ vụ án còn xác định Mai Anh tham gia môi giới “chạy” kết luận giám định tâm thần cho một số bị can, bị cáo khác nhằm giúp họ né tránh trách nhiệm hình sự.
Bên cạnh đó, Mai Anh bị cáo buộc nhận tiền từ hai phụ nữ để hứa lo giám định cho người thân, nhưng sau đó chiếm đoạt khi không thực hiện được. Hai cựu Viện trưởng cùng gần 40 y bác sĩ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương cũng bị xác định liên quan việc nhận hối lộ, ra kết luận giám định sai lệch hoặc tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh. Vụ án được điều tra sau khi cơ quan chức năng thu giữ lượng lớn tiền mặt, ngoại tệ và tài sản.
Lời nhận trách nhiệm và khoảng cách với các lời khai
Điểm đáng chú ý trong lời nói sau cùng của Mai Anh là việc bị cáo nhận phần lỗi về mình để xin giảm nhẹ cho các nhân viên y tế. Mai Anh khai từng dùng con nhỏ uy hiếp, đập phá đồ đạc để gây sức ép, buộc bác sĩ mở cửa và nhận tiền. Tuy nhiên, lời khai của các cựu cán bộ Viện lại cho thấy một diễn biến khác: họ nhận tiền theo tháng hoặc vào các dịp lễ. Khoảng cách giữa lời nhận trách nhiệm của Mai Anh và lời khai của những người liên quan trở thành một điểm được chú ý trong phần tranh luận.
Một chi tiết khác được nhắc đến là cách đưa tiền hối lộ. Khoảng 2,5 tỷ đồng được giấu trong thùng hoa quả rồi sai người mang tới nhà một cán bộ. Luật sư Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Trường Lộc, thuộc Đoàn Luật sư TP Hà Nội, nhận định cơ chế giám định tâm thần hiện còn khép kín, thiếu giám định chéo hiệu quả. Theo ông, cần số hóa quy trình và xử lý nghiêm trách nhiệm cá nhân để hạn chế nguy cơ trục lợi từ hoạt động giám định.
Viện Kiểm sát đề nghị mức án 30 năm tù đối với Mai Anh về ba tội danh gồm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Đưa hối lộ” và “Môi giới hối lộ”. Bị cáo năm nay 47 tuổi và đang phải đối diện với mức hình phạt được đề nghị rất cao, trong khi tại tòa lại xin khoan hồng cho các bác sĩ, nhân viên y tế mà mình cho rằng đã bị mình gây sức ép dẫn đến phạm tội. Hội đồng xét xử sẽ quyết định mức hình phạt sau thời gian nghị án.
Vụ án đặt ra yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm của từng người trong một quy trình mà kết luận giám định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc xử lý một vụ án hình sự. Khi hoạt động chuyên môn bị chi phối bởi tiền bạc, quan hệ hoặc lợi ích riêng, hậu quả không chỉ nằm ở một bản kết luận sai mà còn có thể tác động đến quá trình thực thi công lý. Vì vậy, việc xác định đúng vai trò, hành vi và trách nhiệm của từng bị cáo là cơ sở để bảo đảm phán quyết cuối cùng đúng pháp luật.
Đỗ Vân (tổng hợp)
