Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz đang trở lại gần mức trước xung đột, trong khi Mỹ tiếp tục áp biện pháp trừng phạt nhằm vào chuỗi cung ứng quân sự của Iran.
- Khởi tố hai bị can liên quan chuyến xe cứu thương thu phí bất thường
- Hai tài xế lĩnh án tù vì chở người Trung Quốc nhập cảnh trái phép
- Mức án đề nghị với cựu viện trưởng sau những kết luận giám định
Dữ liệu Kpler công bố ngày 30/9 (giờ Hà Nội) cho thấy dầu và sản phẩm dầu mỏ qua Hormuz đạt bình quân 13,1 triệu thùng/ngày trong tuần qua, tương đương gần 80% mức trước khi xung đột Mỹ – Israel – Iran nổ ra cuối tháng 2. Matt Smith, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, nhận định với CNN rằng lưu lượng này cho thấy Iran đang mất dần ảnh hưởng đối với tuyến hàng hải.
Cũng trong ngày 30.9, Bộ Tài chính Mỹ công bố lệnh trừng phạt 10 cá nhân và tổ chức tại Iran, Hồng Kông và Pakistan, với cáo buộc hỗ trợ mua sắm vũ khí cho Bộ Quốc phòng Iran. Lệnh này thuộc Operation Economic Outcast, chiến dịch được Washington đẩy mạnh nhiều tháng nhằm cắt các kênh tài chính và chuỗi cung ứng vũ khí của Tehran.
Cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2.2026 sau các cuộc không kích phủ đầu của Mỹ và Israel, rồi kéo theo việc Iran phong tỏa Hormuz. Đây là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô giao dịch bằng đường biển toàn cầu.
Hải quân Mỹ sau đó triển khai chiến dịch mở lại tuyến hàng hải, đồng thời duy trì phong tỏa hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 giúp dòng dầu nối lại một phần nhưng sau đó đổ vỡ.
Đến cuối tháng 9, các nhà sản xuất vùng Vịnh duy trì xuất khẩu bằng hộ tống quân sự và những tuyến vận chuyển “ngầm”. Khoảng 40% lượng dầu vùng Vịnh hiện đi vòng Hormuz bằng đường ống trên bộ, so với 17% trước chiến tranh, trong khi Iran gần như không thể xuất khẩu dầu qua tuyến này do phong tỏa của Hải quân Mỹ.
Sự thay đổi của dòng chảy dầu cũng làm rõ hơn thế khó của Iran trong đàm phán. Tehran từng đưa ra kế hoạch 7 ngày để mở lại Hormuz nhằm đổi lấy lòng tin từ Washington, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất, nói phía Iran “đang làm rất kém” và tuyên bố: “tôi không biết liệu họ đã sẵn sàng từ bỏ hay chưa, nhưng họ sẽ phải từ bỏ”.
Tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran “sẽ không bao giờ cúi đầu hay khuỵu gối” trước sức ép của Mỹ, đồng thời vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán. Qatar tiếp tục làm trung gian; Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã nhận một đề xuất mới từ Mỹ qua các nhà đàm phán Qatar và đang trình nội các xem xét.
Dòng dầu đã phục hồi đáng kể, nhưng Iran vẫn đối mặt với phong tỏa xuất khẩu, sức ép kinh tế và các biện pháp trừng phạt mới.
Vũ Quyến (tổng hợp).
