Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát chương trình, nội dung dạy học và kiểm tra, nhằm giảm áp lực học tập, thi cử cho học sinh. Đây là lần thứ hai trong chưa đầy hai tuần ông đưa ra yêu cầu này.
- Thanh Hóa chạy đua giải ngân 9.500 tỷ đồng vốn đầu tư công
- Khoảng 40 tài khoản ngân hàng đứng giữa dòng tiền đánh bạc
- Tìm kiếm hai vợ chồng mất tích trên sông Lam
Sáng 03/10, chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu điều chỉnh chương trình, nội dung dạy học và kiểm tra theo hướng giảm áp lực cho học sinh. Người đứng đầu Chính phủ đồng thời yêu cầu xây dựng lộ trình cụ thể để hoàn thành bộ sách giáo khoa mới, sử dụng thống nhất trên cả nước và miễn phí từ năm học 2028-2029. Bộ cũng phải đổi mới cách biên soạn, xuất bản, cung ứng sách; phối hợp với địa phương bảo đảm đủ giáo viên, ngân sách và quỹ đất xây dựng trường học.
Yêu cầu trên được đưa ra trong bối cảnh mạng lưới trường học vừa trải qua đợt sắp xếp quy mô lớn. Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết cả nước đã giảm 50,6% số trường mầm non, phổ thông sau sắp xếp. Từ hơn 37.500 trường trước đây, số đầu mối hiện còn khoảng 18.500. Việc tinh gọn tạo ra tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ ở nhiều địa phương. Một số trường sau sáp nhập có quy mô rất lớn, làm phát sinh thêm yêu cầu về tổ chức, quản lý và bảo đảm chất lượng dạy học.
Giảm áp lực học sinh nhưng không tạo thêm áp lực từ việc sắp xếp trường
Chỉ đạo ngày 03/10 nối tiếp yêu cầu Thủ tướng đưa ra ngày 19/9, trong đó nhấn mạnh chương trình giáo dục phổ thông phải là nền tảng, giúp học sinh có đủ kiến thức, kỹ năng, đồng thời được giáo dục đạo đức và lòng yêu nước. Việc hai lần nhắc lại yêu cầu trong chưa đầy hai tuần cho thấy bài toán giảm tải vẫn đang được đặt ở mức ưu tiên. Trước đó, Chính phủ cũng ban hành Chỉ thị 31 về nhiệm vụ năm học, yêu cầu cắt giảm những kỳ thi không cần thiết, trong khi quá trình sắp xếp mạng lưới trường lớp tiếp tục diễn ra trên phạm vi cả nước.
Nghịch lý hiện nay là mục tiêu giảm áp lực cho người học lại diễn ra cùng lúc với một quá trình có thể tạo thêm sức ép cho ngành giáo dục. Ông Hoàng Minh Sơn cho biết một số hiệu trưởng, hiệu phó muốn nghỉ hưu sớm nhưng chưa đủ điều kiện hưởng chính sách theo Nghị định 154. Sau sáp nhập, có trường đạt quy mô rất lớn, đặt ra câu hỏi về khả năng quản lý và chất lượng vận hành. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết việc sắp xếp trường học cơ bản đã hoàn thành, thời gian tới tiếp tục thực hiện với lĩnh vực y tế, giáo dục nghề nghiệp và đại học.
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng muốn giảm tải thực chất cần bắt đầu từ việc đánh giá chất lượng đầu ra và xác định đúng nguyên nhân gây quá tải. Theo ông, nếu sức ép chủ yếu xuất phát từ thi cử, tuyển sinh hoặc phương pháp dạy học, việc chỉ tinh giản kiến thức trong sách giáo khoa sẽ chưa thể giải quyết tận gốc. Cách tiếp cận này đặt yêu cầu giảm tải trong mối liên hệ rộng hơn giữa chương trình, cách dạy, cách kiểm tra và yêu cầu đầu ra, thay vì chỉ giảm số lượng nội dung học.
Con số giảm 50,6% số trường cho thấy quy mô của đợt sắp xếp lần này rất lớn. Cứ hai trường mầm non, phổ thông trước đây thì nay chỉ còn khoảng một đầu mối quản lý. Hàng chục nghìn trường được tổ chức lại trong thời gian ngắn, kéo theo những thay đổi về nhân sự, quy mô trường và cách vận hành. Vì vậy, yêu cầu giảm áp lực học tập, thi cử không thể tách rời việc bảo đảm điều kiện dạy học sau sáp nhập. Tinh gọn bộ máy chỉ thực sự có ý nghĩa khi chất lượng giáo dục được giữ vững và học sinh không phải gánh thêm những hệ quả ngoài mong muốn.
Khi trường lớp được tinh gọn, điều cần giữ lại không chỉ là chất lượng giáo dục, mà còn là một môi trường học tập đủ nhẹ nhàng để học sinh phát triển.
Đỗ Vân (tổng hợp)
