Cục Thống kê ghi nhận gần 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không tham gia học tập và không qua đào tạo trong quý 3/2026, tương đương 11,2% tổng số thanh niên cả nước, tăng 195,1 nghìn người so với quý trước dù thị trường lao động vẫn phục hồi.
- Thịt ngoại giá rẻ tràn về, lợn hơi Việt rơi đáy năm
- Từ kèo vui trên TikTok đến khởi tố tội xâm phạm mồ mả
- Chiếc ví 14,68 triệu đồng bất ngờ được trả lại giữa phòng bệnh
Theo báo cáo lao động, việc làm quý 3/2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nhóm thanh niên “ba không” tăng 195,1 nghìn người so với quý trước. Trong khi đó, thị trường lao động vẫn phục hồi với gần 53 triệu người có việc làm, thu nhập bình quân tháng đạt 9,2 triệu đồng, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Quyền Trưởng Ban Thống kê Dân số và Lao động (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), nhận định tỷ lệ này của Việt Nam “chưa ở mức đáng lo ngại” khi đặt trong tương quan quốc tế.
Cục Thống kê cho biết tỷ lệ thanh niên “ba không” thường tăng vào quý 3, thời điểm nhiều sinh viên vừa tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trung cấp và chuyển từ môi trường giáo dục sang thị trường lao động. Một bộ phận cần thêm thời gian tìm việc phù hợp; những người khác tạm dừng học tập hoặc làm việc vì lý do cá nhân, sức khỏe, gia đình hay đang định hướng lại nghề nghiệp.
So với nhiều nơi trên thế giới, tỷ lệ của Việt Nam vẫn thấp hơn. Báo cáo Xu hướng thị trường lao động thế giới năm 2026 của ILO cho biết năm 2025, tỷ lệ thanh niên không có việc làm, không học tập, không đào tạo trên toàn cầu là 20%, ASEAN 16,2%, Ấn Độ 24,2%, còn Thái Lan là 12,8%.
Tuy nhiên, gần 1,6 triệu người vẫn là con số cần lưu ý nếu tình trạng kéo dài, bởi có thể làm hao hụt nguồn nhân lực trẻ, giảm hiệu quả sử dụng lao động và gia tăng áp lực lên hệ thống an sinh xã hội.
Khoảng trống giữa đào tạo và việc làm
Điểm đáng chú ý là nhóm “ba không” tăng gần 200 nghìn người trong một quý dù thị trường lao động đang phục hồi. Điều này cho thấy việc làm tăng chưa đồng nghĩa thanh niên mới ra trường được hấp thụ nhanh, trong khi khoảng cách giữa cung và cầu kỹ năng vẫn hiện hữu.
Bà Nguyễn Thị Hoàng Nguyên, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin, phân tích dự báo chiến lược và Dịch vụ công (Bộ Nội vụ), cho rằng cần tư vấn hướng nghiệp sớm, thúc đẩy đào tạo kép và tăng liên kết giữa doanh nghiệp với nhà trường để quá trình chuyển tiếp thuận lợi hơn.
Ông Felix Weidenkaff, Chuyên gia Chính sách Việc làm và Thị trường Lao động, Văn phòng ILO tại Việt Nam, nhấn mạnh việc dự báo và chủ động ứng phó. Theo ông, chính sách có thể định hình tương lai việc làm dựa trên các tiêu chuẩn lao động cơ bản, nguyên tắc việc làm thỏa đáng, cùng đầu tư cho kỹ năng số, kỹ năng xanh và quản trị thị trường lao động.
Giữa đà phục hồi của thị trường, bài toán đưa gần 1,6 triệu thanh niên trở lại học tập, đào tạo hoặc việc làm vẫn cần được chú trọng.
Lê Toan (tổng hợp)
