Hành tinh “phượng hoàng” có thể ra đời từ vật chất của sao chết

Một hành tinh khí khổng lồ được phát hiện quanh sao lùn trắng HS 0209+0832 có thể là hành tinh thế hệ thứ hai đầu tiên được giới khoa học ghi nhận.

HS 0209+0832 nằm cách Trái Đất khoảng 270 năm ánh sáng. Theo nghiên cứu đăng trên Nature Astronomy, các dấu hiệu hóa học thu được từ những quan sát bằng kính viễn vọng không gian NASA và các thiết bị khác cho thấy hành tinh này có thể hình thành từ vật chất bị ngôi sao trung tâm phóng thích khi đi đến cuối vòng đời. Nguồn gốc này khiến các nhà nghiên cứu gọi đối tượng là hành tinh “phượng hoàng”.

Một ngôi sao tương tự Mặt Trời khi cạn kiệt năng lượng sẽ bước vào giai đoạn khổng lồ đỏ, đồng thời giải phóng những lớp vật chất bên ngoài. Sau quá trình đó, phần lõi nóng và đặc còn lại trở thành sao lùn trắng. Các hành tinh hình thành cùng ngôi sao từ trước có thể vượt qua giai đoạn biến đổi nếu nằm đủ xa ngôi sao trung tâm. Những hệ hành tinh như vậy đã được các nhà thiên văn học quan sát.

Điểm đáng chú ý của phát hiện mới nằm ở khả năng một hành tinh lại hình thành sau khi ngôi sao trung tâm đã trải qua quá trình chết sao. Jamie Williams, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Warwick (Anh), cho biết cho đến nay chưa có hành tinh thế hệ thứ hai nào được ghi nhận. Khái niệm này chỉ những hành tinh được sinh ra từ vật chất còn lại sau quá trình một ngôi sao chết.

Nhóm nghiên cứu cho rằng hệ thống quanh sao lùn trắng có thể tạo ra môi trường ổn định trong thời gian rất dài. Khi sao trung tâm nguội dần, vùng có khả năng dung dưỡng sự sống có thể duy trì tương đối ổn định. Theo Williams, nếu một hành tinh thế hệ thứ hai hình thành ở khoảng cách phù hợp với sao lùn trắng, nó có thể nằm trong vùng có điều kiện thuận lợi cho sự sống trong hàng chục tỷ năm.

Dù vậy, các nhà khoa học chưa thể kết luận hành tinh “phượng hoàng” có khả năng tồn tại sự sống. Những nghiên cứu tiếp theo sẽ cần làm rõ thành phần, điều kiện môi trường và các đặc điểm khác của hành tinh này.

Hồng Sơn (tổng hợp)