Xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam giảm hơn 22% về lượng trong 9 tháng đầu năm 2026, dù giá bán tăng mạnh. Trong khi Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ chủ lực, ngành sắn đối mặt yêu cầu đa dạng hóa đầu ra, nâng giá trị chế biến để giảm phụ thuộc.
- Hai tài xế xe đầu kéo đối diện trách nhiệm pháp lý sau ẩu đả
- CSGT TPHCM xử lý thanh thiếu niên vi phạm giao thông câu view
- Trị triệt phá vụ án ma túy, có đối tượng chưa đủ tuổi chịu hình sự
Theo số liệu của Cục Hải quan được Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) công bố ngày 18/10, kim ngạch xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn đạt 917,08 triệu USD trong 9 tháng đầu năm. Riêng tháng 9, giá xuất khẩu bình quân đạt 564 USD/tấn, tăng 11,1% so với tháng trước và tăng 70,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Trung Quốc tiếp tục là điểm đến lớn nhất của sắn Việt Nam. Trong tháng 9, thị trường này nhập 124.260 tấn, trị giá 69,29 triệu USD, chiếm 91,48% tổng lượng xuất khẩu cả nước. Đây cũng là tháng thứ năm liên tiếp lượng sắn xuất khẩu giảm so với cùng kỳ năm trước, cho thấy khó khăn đã kéo dài chứ không chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn.
Sự phụ thuộc lớn vào một thị trường khiến ngành sắn dễ chịu tác động khi sức mua suy yếu. Nhu cầu từ các ngành thực phẩm, giấy, dệt may và hóa chất tại Trung Quốc phục hồi chậm, kéo theo áp lực đối với hoạt động sản xuất và tiêu thụ sắn trong nước.
Trong khi đó, tại Tây Ninh – vùng nguyên liệu sắn lớn nhất cả nước – giá thu mua sắn củ tươi vào trung tuần tháng 10 có thời điểm lên tới 158,3 đồng/độ bột, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước. Tỉnh hiện có hơn 60 nhà máy chế biến tinh bột sắn, nhưng diện tích trồng khoảng 60.000ha mới đáp ứng chừng 25% nhu cầu nguyên liệu, buộc các doanh nghiệp phải nhập thêm sắn từ Campuchia để duy trì hoạt động.
Giá bán tăng nhưng lượng xuất khẩu vẫn giảm
Thị trường ngoài Trung Quốc đã ghi nhận những tín hiệu khả quan, song chưa đủ bù đắp phần sụt giảm tại thị trường chủ lực. Trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu sắn sang Hàn Quốc tăng 45,5%, Nhật Bản tăng 31,4%, Malaysia tăng 38,6% và Pakistan tăng 41,4%.
Nghịch lý của ngành thể hiện rõ khi giá xuất khẩu bình quân 9 tháng đạt 381,2 USD/tấn, tăng 24,1% so với cùng kỳ, nhưng lượng hàng bán ra lại giảm hơn 22%. Doanh nghiệp vừa phải cạnh tranh thu mua nguyên liệu trong nước với mức giá cao, vừa đối mặt với giá chào xuất khẩu tinh bột sắn sang Trung Quốc theo điều kiện FOB TP.HCM ở mức 610-650 USD/tấn, giảm so với tuần trước đó.
Ông Lê Hữu Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sắn Việt Nam, cho rằng Trung Quốc vừa là thị trường xuất khẩu lớn nhất, vừa đặt ra yêu cầu giảm dần sự lệ thuộc vào một đầu ra duy nhất. Theo ông, doanh nghiệp cần duy trì thị trường này, đồng thời mở rộng sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Đông và châu Âu, hướng tới các sản phẩm tinh bột sắn chế biến sâu để nâng giá trị.
Ông Hùng cũng nhận định điểm yếu của ngành không nằm ở sản lượng mà ở giá trị sản phẩm và thương hiệu. Khi tinh bột sắn thông thường vẫn chiếm tỷ trọng lớn, doanh nghiệp dễ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh về giá, thay vì tạo lợi thế bằng chất lượng và khả năng cung ứng ổn định.
Cục Xuất nhập khẩu cảnh báo xuất khẩu sắn có thể tiếp tục chịu áp lực nếu nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc chưa phục hồi rõ rệt. Đa dạng hóa thị trường, nâng giá trị chế biến và phát triển sản phẩm có giá trị cao hơn là những hướng đi được đặt ra nhằm hạn chế rủi ro cho ngành.
Lê Toan (tổng hợp)
