ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG — Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến nghị điều chỉnh lịch gieo trồng, chủ động trữ nước ngọt và sử dụng nước tiết kiệm trước nguy cơ hạn, mặn trong mùa khô 2026-2027.
- Biểu tình tại Pháp giảm mạnh, hơn 1.300 người vẫn bị bắt
- Nhiều trẻ mắc viêm não Nhật Bản nặng, nguy cơ di chứng kéo dài
- Thanh Hóa xử phạt 31 vụ vi phạm động vật hoang dã từ đầu năm
Ngày 25/10, ông Hoàng Anh Tuấn, Phó trưởng phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thông tin về nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Theo nhận định của các cơ quan chuyên môn, mùa mưa năm nay có thể kết thúc sớm do El Nino rất mạnh, khiến lưu vực sông Cửu Long đối mặt với khả năng có một trong những năm ít mưa.
Xâm nhập mặn được dự báo bắt đầu từ cuối tháng 12, lên cao điểm trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 4/2027. Ranh mặn 4g/l có thể vào sâu 50-70km tại các cửa sông Cửu Long, cao hơn trung bình nhiều năm 7-13km; ở các cửa sông Vàm Cỏ, mức xâm nhập có thể đạt 110-130km, sâu hơn trung bình 30-42km.
“Dự báo xâm nhập mặn trong mùa khô năm nay tương đương với mùa khô năm 2015 – 2016, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất trồng trọt, đặc biệt là vụ lúa đông xuân 2026 – 2027 và cây ăn trái” – ông Tuấn nói.
Nguy cơ không chỉ nằm ở những cánh đồng lúa. Khoảng 85.800ha lúa đông xuân tại Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ và Cà Mau có thể bị ảnh hưởng; diện tích lúa – tôm có nguy cơ tại An Giang và Cà Mau vào khoảng 120.000ha.
Với cây ăn trái, dự báo khoảng 45.000ha tại các vùng ven biển Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ chịu tác động của hạn, mặn và thiếu nước. Sầu riêng cần được quan tâm bởi đây là cây trồng có giá trị kinh tế cao nhưng nhạy cảm với nguồn nước và độ mặn.
“Nếu chúng ta không đảm bảo được nguồn nước ngọt hoặc nước tưới vượt ngưỡng độ mặn cho phép, cây sẽ sinh trưởng kém, giảm năng suất, chất lượng quả và làm suy giảm sức khỏe của cả cây” – ông Tuấn lưu ý.
Nông dân kiểm tra vườn cây ăn trái trước nguy cơ xâm nhập mặn đến sớm tại miền Tây (Ảnh minh họa: THM).
Chủ động mùa vụ, giữ nguồn nước cho cây trồng
Để giảm rủi ro, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã có văn bản chỉ đạo sản xuất vụ đông xuân, nhấn mạnh việc chuẩn bị từ sớm và lựa chọn phương án phù hợp với điều kiện nguồn nước ở từng tiểu vùng.
Lịch gieo sạ lúa được chia thành ba trà. Trà sớm từ ngày 10 đến 30/10 ưu tiên khu vực ven biển, cửa sông và cuối nguồn có nguy cơ mặn đến sớm; trà chính vụ từ ngày 1 đến 30/11 dành cho nơi có nguồn nước phù hợp. Trà muộn từ ngày 1 đến hết tháng 12 chỉ bố trí ở vùng thượng và vùng giữa có thể chủ động hoàn toàn nguồn nước, không xuống giống tại nơi thiếu nước.
Bên cạnh thời vụ, lựa chọn giống cũng rất quan trọng. Những vùng có nguy cơ hạn, mặn nên dùng giống ngắn ngày, có khả năng thích ứng và đã được kiểm chứng qua sản xuất; đồng thời giảm lượng giống gieo sạ, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp và sử dụng nước tiết kiệm.
Đối với nhà vườn, việc giữ nước ngọt cần được chuẩn bị bằng cách củng cố đê bao, bờ bao, cống ngăn mặn, nạo vét kênh mương và đào ao chứa nước. Phủ gốc bằng rơm rạ, lá dừa, cỏ khô, vật liệu thực vật hoặc màng phủ nông nghiệp giúp giữ ẩm, hạn chế thất thoát nước.
Các biện pháp tưới nhỏ giọt, phun mưa, cung cấp dinh dưỡng qua hệ thống tưới và tăng sử dụng phân hữu cơ cũng được khuyến nghị. Trước mỗi lần lấy nước, người trồng cần đo độ mặn; không tưới nước vượt 1‰ cho cây ăn quả. Với các loại nhạy cảm như sầu riêng, chôm chôm và măng cụt, không sử dụng nước có độ mặn trên 0,5‰.
Vũ Quyến (tổng hợp).
