MỸ — Ba tàu chở khoảng 140.000 tấn dầu diesel Nga đang trên đường đến Mỹ theo thỏa thuận miễn trừ trừng phạt, mở ra khả năng bổ sung nguồn cung nhiên liệu nhưng đồng thời gây tranh luận trong Quốc hội.
- Vụ bắt nạt học đường đặt ra yêu cầu phối hợp xử
- Giả gái yêu đương qua mạng, thanh niên Hải Phòng trộm điện thoại
- Việt Nam giành 6 Huy chương Vàng tại Olympic Thiên văn quốc tế 2026
Theo Financial Times ngày 27/10, các chuyến hàng này thuộc đợt nhập khẩu dầu diesel Nga đầu tiên được Washington cấp phép theo thỏa thuận đạt ngày 9/10. Phó thủ tướng Nga Alexander Novak xác nhận ba tàu đang hướng tới Mỹ, đồng thời cho biết tàu thứ tư dự kiến khởi hành ngày 28/10.
Thỏa thuận được đưa ra trước cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ ngày 3/11, khi giá nhiên liệu trở thành vấn đề đáng chú ý. Tổng thống Trump từng cho biết thỏa thuận sẽ bổ sung ngay 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường toàn cầu và gọi đây là một “thông báo tuyệt vời”.
Trước đó, Mỹ đã duy trì các biện pháp hạn chế đối với dầu Nga trong nhiều năm. Từ tháng 3/2022, Washington cấm nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế của Nga sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát; đến tháng 2/2023, Mỹ cùng nhóm G7 tiếp tục áp giá trần đối với dầu diesel xuất khẩu của Nga.
Trong thời gian gần đây, chiến sự Mỹ – Iran cùng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga đã đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh. Dầu diesel tại Mỹ hiện có giá trung bình 6,34 USD/gallon, so với 3,66 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái, tạo thêm sức ép đối với chính sách năng lượng của Washington.
Lịch trình tàu hàng và những băn khoăn về pháp luật
Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy Agioi Fanendes, thuộc sở hữu của một công ty Hy Lạp, dự kiến đến cảng New York ngày 7/11, mang theo 40.000 tấn nhiên liệu. Nếu hàng được dỡ xuống, đây sẽ là lô dầu diesel hoặc gasoil Nga đầu tiên đến Mỹ kể từ tháng 7/2023; hai tàu Talisman và Leruo dự kiến đến bờ Đông nước Mỹ vào ngày 9 và 11/11.
Trong số đó, Leruo đang chịu lệnh trừng phạt của Anh, Liên minh châu Âu (EU) và Canada liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu Nga bị đánh giá có rủi ro cao, gồm việc tắt thiết bị định vị và vi phạm cơ chế giá trần G7.
Ngày 26/10, một nhóm nghị sĩ Dân chủ cùng Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cảnh báo doanh nghiệp tham gia giao dịch có thể bị điều tra và phải chịu trách nhiệm hình sự hoặc dân sự nếu vi phạm luật Mỹ. Họ cũng lo ngại nguồn thu từ dầu diesel có thể góp phần tài trợ cho chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.
Chuyên gia pháp lý Jeremy Paner cho rằng Tổng thống Trump có thẩm quyền cấp phép nhập khẩu tạm thời. Tuy nhiên, việc tiếp nhận tàu đang chịu lệnh trừng phạt của các đồng minh phương Tây vẫn có thể dẫn đến những vướng mắc pháp lý đáng kể.
Vũ Quyến (tổng hợp).
