Loạt chung cư Mường Thanh vi phạm đối diện biện pháp cưỡng chế

UBND TP Hà Nội đề xuất cơ chế xử lý các công trình vi phạm tại những dự án do doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư, trong đó có biện pháp cưỡng chế phá dỡ nếu chủ đầu tư không chấp hành.

Tại kỳ họp chuyên đề dự kiến diễn ra ngày 28/10, HĐND TP Hà Nội sẽ xem xét dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm giải quyết các tồn tại trong quản lý đất đai và trật tự xây dựng, kết hợp cải tạo, chỉnh trang đô thị. Nội dung dự thảo liên quan đến nhiều khu chung cư đã phát sinh sai phạm về quy hoạch, diện tích sàn và số lượng căn hộ.

Theo thông tin từ Hà Nội, các dự án được xác định có vi phạm nghiêm trọng gồm CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm, CT8 và CT10 Đại Thanh, CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ cùng Khu nhà ở Xa La.

Những sai phạm được chỉ ra bao gồm xây dựng không đúng quy hoạch, mở rộng diện tích sàn và chia nhỏ căn hộ để tăng số lượng nhà ở. Việc gia tăng quy mô dân số vượt dự kiến đã tạo thêm sức ép đối với hệ thống hạ tầng và ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt của cư dân.

Tổng số căn hộ theo quy hoạch là 6.759, thực tế hiện nay là 24.943 căn hộ, tăng 18.184 căn hộ, gây áp lực lên hạ tầng của khu vực, chất lượng cuộc sống của người dân bị giảm sút.

Chủ đầu tư phải chịu chi phí nếu công trình bị phá dỡ

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị quyết là việc xác định thẩm quyền và trách nhiệm thực hiện phá dỡ các công trình, hạng mục xây dựng vi phạm. Theo phương án được đề xuất, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ quyết định buộc phá dỡ đối với công trình thuộc phạm vi quản lý, đồng thời theo dõi, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện.

Trách nhiệm chuẩn bị phương án phá dỡ thuộc về chủ đầu tư, bao gồm lập giải pháp kỹ thuật, tổ chức thẩm tra và phê duyệt thiết kế, xây dựng biện pháp thi công bảo đảm an toàn. Chủ đầu tư cũng phải trực tiếp tổ chức thi công, giám sát và nghiệm thu theo quy định pháp luật về xây dựng.

Trong vòng 30 ngày tính từ khi quyết định buộc phá dỡ có hiệu lực, chủ đầu tư phải lựa chọn xong đơn vị tư vấn, chuẩn bị nguồn kinh phí và công bố kế hoạch di dời, phá dỡ. Mọi khoản chi phí liên quan đến quá trình này đều do chủ đầu tư thanh toán.

Trường hợp chủ đầu tư không tự nguyện thực hiện, UBND cấp xã sẽ tiến hành cưỡng chế phá dỡ theo nội dung dự thảo. Chi phí phát sinh từ hoạt động cưỡng chế và tháo dỡ vẫn thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, thay vì chuyển sang cơ quan tổ chức thực hiện.

Việc phá dỡ phải đáp ứng các điều kiện an toàn đối với con người, tài sản, công trình bị xử lý và những công trình xung quanh, đồng thời bảo đảm vệ sinh môi trường. Nếu tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần công trình không khả thi về kỹ thuật hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, UBND cấp xã sẽ phối hợp các cơ quan liên quan đánh giá, đề xuất giải pháp và trình UBND thành phố quyết định.

Khu chung cư HH Linh Đàm, một trong những khu nhà thuộc danh sách dự án có vi phạm được Hà Nội đề cập. (Ảnh minh họa: THM).

Cùng với phương án xử lý công trình, vấn đề bảo vệ quyền lợi của những người đã mua nhà cũng được đặt ra trong quá trình thẩm tra. Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội yêu cầu cơ quan soạn thảo xác định rõ phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù, tránh biến biện pháp khắc phục hậu quả thành việc công nhận các sai phạm đã xảy ra.

Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh việc giải quyết tồn tại phải gắn với trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, bảo đảm kỷ cương pháp luật và không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Đồng thời, dự thảo cần phân định rành mạch giữa hoạt động quản lý Nhà nước với các quan hệ dân sự phát sinh tại dự án.

Một nội dung được Ban Đô thị đề nghị chỉnh sửa là cách gọi nhóm công trình tại Điều 4. Thay vì sử dụng cụm từ “được tồn tại có điều kiện”, cơ quan này đề xuất nghiên cứu tên gọi “có khả năng khắc phục bằng biện pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng” để thể hiện đúng tính chất xử lý và tránh cách hiểu rằng công trình sai phạm được hợp thức hóa.

Các tiêu chí phân loại cũng cần được chuẩn hóa theo những điều kiện bắt buộc như không phát sinh tranh chấp, bảo đảm an toàn kết cấu, đáp ứng quy chuẩn và có hạ tầng phù hợp với quy mô dân số. Ban Đô thị cho rằng nghị quyết chỉ nên quy định các nguyên tắc chung, không đi quá sâu vào những yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng nhóm công trình.

Ngoài các công trình nhà ở, cơ quan thẩm tra còn đề nghị bổ sung những hạng mục thấp tầng không phục vụ mục đích cư trú đang thiếu trong Điều 4, chẳng hạn trường học, bệnh viện và bãi đỗ xe.

Đặc biệt, Ban Đô thị yêu cầu làm rõ căn cứ áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với cư dân tại Điều 6. Những người mua căn hộ không phải là chủ thể trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm hành chính, vì vậy việc di dời và xử lý công trình cần được xem xét trên cơ sở bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.

Những kiến nghị thẩm tra cho thấy dự thảo vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về trách nhiệm, điều kiện kỹ thuật và quyền lợi của người dân. Việc có áp dụng cơ chế xử lý như đề xuất hay không sẽ phụ thuộc vào quá trình xem xét, quyết định của HĐND TP Hà Nội.

Minh Tâm (tổng hợp)