Thạc sĩ Trần Nguyễn Minh Châu, chuyên viên tâm lý học đường tại Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM), đã chia sẻ những dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa nguy cơ tự hại ở học sinh.
- Họ Lê Thanh Hóa tri ân người gieo chữ, tiếp sức học sinh trong dòng họ
- Hà Nội triệt phá đường dây sản xuất, tiêu thụ 100 tấn khí cười
- Khởi tố cán bộ VietinBank lừa đảo chiếm đoạt hơn 1,4 tỉ đồng của người yêu
Tại workshop tổ chức ngày 10.11, bà Châu dẫn kết quả khảo sát năm 2024 trên 976 học sinh tại TP.HCM, được công bố trên Tạp chí Y khoa TP.HCM. Đáng chú ý, có 46,9% học sinh từng có hành vi tự gây thương tích, 46,9% học sinh từng có hành vi tự gây thương tích, phổ biến ở học sinh nữ.
Theo bà Châu, tự hại là tín hiệu của sự đau khổ. “Đó là một lời kêu cứu mà không được bộc lộ ra bằng lời mà bộc lộ ra bằng hành vi”, bà nhận định.
Những dấu hiệu cảnh báo có thể thể hiện qua sức khỏe thể chất, suy nghĩ, cảm xúc và cách ứng xử. Học sinh có thể gặp vấn đề về giấc ngủ, thường xuyên đau đầu hoặc đau bụng không rõ nguyên nhân, xuất hiện vết thương lạ; nói những lời thể hiện sự bế tắc, thay đổi tâm trạng mạnh, thu mình, không còn hứng thú với sở thích trước đây hoặc có hành vi liều lĩnh.
Chuyên gia lưu ý cần quan sát những thay đổi so với trạng thái thường ngày của học sinh, đặc biệt khi nhiều biểu hiện xuất hiện đồng thời hoặc kéo dài. Đặc biệt, khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc hoặc kéo dài, người lớn không nên xem nhẹ; tình trạng bắt nạt trực tiếp và trên môi trường mạng cũng cần được quan tâm như những yếu tố làm gia tăng nguy cơ.
Gắn kết gia đình và kỹ năng cảm xúc – xã hội
Để phòng ngừa, bà Châu nhấn mạnh vai trò của sự gắn kết gia đình và việc trang bị kỹ năng cảm xúc, xã hội cho học sinh. Các em cần được khuyến khích tham gia câu lạc bộ, hoạt động thể thao, xây dựng những mối quan hệ tích cực và biết tìm kiếm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, thầy cô hoặc người thân khi gặp khó khăn.
Từ thực tế công việc, cô Văn Thanh Kim Hằng (26 tuổi), chuyên viên tham vấn tâm lý tại Trường THCS Trần Quốc Toản (TP.HCM), cho biết trong 2 năm làm việc, cô nhận thấy số học sinh có biểu hiện lo âu, trầm cảm, căng thẳng và mong muốn tự hại có xu hướng tăng. Buổi chia sẻ giúp cô củng cố kiến thức về xây dựng kế hoạch an toàn cho học sinh.
Còn Hồ Hà Uyên (27 tuổi), chuyên viên tâm lý học đường tại Trung tâm Ý tưởng Việt (TP.HCM), cho biết sẽ chú trọng hơn việc khai thác dấu hiệu cảnh báo, đánh giá các yếu tố nguy cơ, yếu tố bảo vệ và mức độ an toàn của học sinh trong quá trình tham vấn.
Với Phan Võ Vân Anh, sinh viên ngành tâm lý học, Trường ĐH Văn Lang, workshop giúp cô hiểu thêm ý nghĩa đằng sau hành vi của học sinh, đồng thời học cách đặt câu hỏi và phản hồi phù hợp khi tiếp cận các em.
Những chia sẻ từ chuyên gia và người làm công tác tâm lý cho thấy việc phòng ngừa nguy cơ tự hại cần sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường và những người có chuyên môn. Khi những thay đổi của học sinh được lắng nghe, nhận diện và hỗ trợ đúng cách, các em sẽ có thêm điểm tựa để vượt qua khó khăn.
Đỗ Vân (tổng hợp)
