Bộ Y tế yêu cầu các địa phương rà soát, xử lý An cung ngưu hoàng hoàn giả, không rõ nguồn gốc đang được rao bán trên mạng. Đáng chú ý, một hộp thuốc giả chỉ tốn khoảng 105.000 đồng sản xuất nhưng được bán gần 3 triệu đồng.
- Tuấn ‘thần đèn’ bị đề nghị truy tố 3 tội danh
- Nghi phạm cướp tiệm vàng bị bắt sau nhiều giờ truy tìm
- Camera ghi lại cảnh thiếu niên 15 tuổi lấy xe tải ở An Giang
Ngày 03/10, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế) yêu cầu các địa phương trên cả nước tăng cường rà soát, xử lý nghiêm các sản phẩm An cung ngưu hoàng hoàn giả, không rõ nguồn gốc đang được quảng cáo, chào bán trên mạng xã hội. Động thái này diễn ra ngay sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán thuốc giả quy mô lớn. Theo thông tin được nêu, một hộp An cung ngưu hoàng hoàn giả chỉ tốn khoảng 105.000 đồng để sản xuất nhưng có thể được bán gần 3 triệu đồng, chênh lệch gần 30 lần.
Vụ án tại Thanh Hóa liên quan Nguyễn Thanh Phương Tuyền, 38 tuổi, ngụ Đồng Tháp, giám đốc một công ty sản xuất dược mỹ phẩm tại Tây Ninh. Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố Tuyền cùng 7 bị can về tội buôn bán hàng giả. Cùng thời điểm, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee rà soát và gỡ sản phẩm “An cung ngưu hoàng hoàn Hàn Quốc hộp gỗ 10 viên” do chưa có giấy tiếp nhận công bố hợp lệ. Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền cũng đề nghị sở y tế các địa phương phối hợp công an, quản lý thị trường truy xuất nguồn gốc và kiểm tra hoạt động quảng cáo, chào bán trên Facebook, Zalo, TikTok.
An cung ngưu hoàng hoàn là bài thuốc Đông y có nguồn gốc Trung Quốc, xuất hiện từ thời nhà Thanh và được xem là một vị thuốc quý của y học cổ truyền. Sản phẩm chứa nhiều thành phần như ngưu hoàng, chu sa, hùng hoàng, xạ hương, trân châu…, với công dụng theo y học cổ truyền là thanh nhiệt, giải độc, khai khiếu, trấn kinh. Tại Việt Nam, thuốc được quảng cáo với nhiều công dụng như “phòng ngừa đột quỵ”, “thông mạch”, “bổ nguyên khí”, khiến giá bán có thể từ khoảng 1 triệu đến 6-7 triệu đồng một hộp tùy loại.
Siết nguồn thuốc trôi nổi để tránh người bệnh tự điều trị
Đến ngày 03/10, Bộ Y tế mới cấp giấy đăng ký lưu hành chính thức cho 6 sản phẩm An cung ngưu hoàng hoàn. Trong khi đó, nhiều sản phẩm được giới thiệu là “hàng xách tay” từ Trung Quốc, Hàn Quốc hoặc Triều Tiên vẫn được rao bán trên mạng, nhưng không có thông tin rõ ràng về đơn vị chịu trách nhiệm hay tình trạng được phép lưu hành. Tại vụ án ở Thanh Hóa, cơ quan điều tra xác định sản phẩm giả chủ yếu được làm từ bột mì, hóa chất và chất tạo màu, sau đó đóng gói dưới nhãn “hàng Hàn Quốc” để đánh lừa người mua. Số lượng sản phẩm được xác định lên tới hàng triệu viên trước khi bị phát hiện.
Nguy cơ không chỉ nằm ở việc người tiêu dùng mất tiền mua phải hàng giả. ThS.BS Vũ Văn Đại, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết khoa cấp cứu từng tiếp nhận không ít bệnh nhân đột quỵ đã tự ý uống An cung ngưu hoàng hoàn tại nhà. Việc này có thể làm chậm thời gian tiếp cận điều trị hiện đại, ảnh hưởng cơ hội hồi phục. Theo bác sĩ Đại, thuốc chỉ phù hợp với thể “nội nhiệt thịnh”, trong khi phần lớn ca đột quỵ tại Việt Nam là nhồi máu não. Dùng không đúng trường hợp có thể khiến tình trạng bệnh diễn biến xấu hơn.
Đáng lưu ý, An cung ngưu hoàng hoàn còn chứa chu sa, có thủy ngân, và hùng hoàng, chứa asen – những khoáng vật có độc tính. Theo nội dung bài gốc, việc sử dụng kéo dài hoặc sai liều có nguy cơ gây ngộ độc, ảnh hưởng đến gan, thận. Lương y Đinh Công Bảy, Tổng Thư ký Hội Dược liệu TP.HCM, cũng cho rằng An cung vốn chỉ có tác dụng trong chứng nhiệt bế, không phải thuốc điều trị hay dự phòng đột quỵ như những lời quảng cáo lan truyền. Điều này đặt ra yêu cầu người bệnh không nên tự dùng thuốc thay cho việc thăm khám và điều trị theo chỉ định chuyên môn.
Khoảng cách giữa chi phí sản xuất và giá bán của thuốc giả cũng cho thấy mức độ đáng lo của thị trường này. Một hộp giả chỉ tốn hơn 100.000 đồng để sản xuất nhưng được bán gần 3 triệu đồng, tương đương khoản chi tiêu đáng kể đối với nhiều gia đình. Khi sản phẩm lại được quảng cáo bằng những công dụng liên quan đến sức khỏe và đột quỵ, nguy cơ người bệnh tin tưởng, tự mua và tự sử dụng càng cần được cảnh báo. Việc rà soát nguồn gốc, kiểm soát quảng cáo và xử lý sản phẩm không rõ nguồn gốc vì thế cần đi cùng với nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.
Giữa những lời quảng cáo về “thần dược”, điều quan trọng nhất vẫn là nguồn gốc rõ ràng và sự tỉnh táo trước khi dùng thuốc.
Đỗ Vân (tổng hợp)
