Bài thơ Tu hành của Vũ Trung là một lời chiêm nghiệm sâu sắc về giá trị của “Đức” – cội nguồn chân thiện trong mỗi sinh mệnh. Qua tám câu thơ cô đọng, tác giả dẫn dắt người đọc trở về với bản nguyên của con người, để hiểu rằng: chỉ có tu dưỡng, hành thiện và giữ tâm trong sáng mới giúp ta thoát khỏi vòng luân hồi khổ lụy.
TU HÀNH
Tác giả: Vũ Trung
Đức là góp nhặt tự uyên nguyên
Chẳng thể bán mua bởi bạc tiền.
Lừa lọc gieo nhân sầu bất tận
Tranh giành tạo quả khổ triền miên.
Tích xưa khắc họa gương người tốt
Sách cũ ghi lưu đạo thánh hiền.
Đắc được thân người nên quý tiếc
Tu hành thoát tục diệu vô biên.
Đức – báu vật khởi sinh từ uyên nguyên
Ngay từ câu mở đầu, Vũ Trung đã đặt trọng tâm cho toàn bài.
“Đức là góp nhặt tự uyên nguyên
Chẳng thể bán mua bởi bạc tiền”.
“Đức” – trong thơ ông – không phải là khái niệm đạo lý đơn thuần, mà là nguồn gốc tinh hoa của sinh mệnh, được khởi tạo từ khi trời đất hình thành. Nó không thể mua bằng vật chất, không thể vay mượn bằng lời nói. Mà chỉ có thể tự thân tích lũy qua hành động thiện lành.
Trong thế giới vật chất hôm nay, người ta dễ sa vào cám dỗ của danh lợi, quên rằng những giá trị thật sự lại nằm ở điều không thể nhìn thấy bằng mắt thường. “Đức” chính là thước đo vô hình của nhân cách, là gốc rễ nuôi dưỡng phúc báo. Bởi khi con người đánh mất gốc đức thì sẽ chẳng còn gì.
Nhân – Quả: quy luật công bằng của vũ trụ
“Lừa lọc gieo nhân sầu bất tận
Tranh giành tạo quả khổ triền miên”.
Ở đây, tác giả không răn dạy như một triết gia, mà chỉ thỏ thẻ bằng giọng của người từng chiêm nghiệm nhân sinh. Mỗi hành động, mỗi ý niệm của con người đều gieo một hạt nhân trong trường đời. Lừa lọc – sẽ gặt sầu đau. Tranh giành – sẽ sinh khổ lụy.
Đó chính là quy luật nhân – quả mà muôn đời thánh hiền đã minh định. Đức giảm đi không phải vì số phận, mà vì tâm người nghiêng lệch. Để hiểu và sửa mình, con người cần soi lại gương của tiền nhân.
“Tích xưa khắc họa gương người tốt
Sách cũ ghi lưu đạo thánh hiền”.
Hai câu thơ như một lời mời quay về với minh triết cổ nhân, nơi chứa đựng ánh sáng đạo lý. Đọc lại sách cũ, không chỉ là ôn tri thức. Mà là học cách sống thuận đạo, để khôi phục nguồn đức đã vơi đi bởi dục vọng và toan tính.
Tu hành – con đường giải thoát duy nhất
“Đắc được thân người nên quý tiếc
Tu hành thoát tục diệu vô biên”.
Được sinh làm người – trong cái nhìn của Vũ Trung – là một điều vô cùng trân quý. Bởi con người là “anh linh của vạn vật”, có trí tuệ, có tâm linh và có khả năng tu dưỡng. Nhưng đời người cũng chính là một cơ hội ngắn ngủi để lựa chọn con đường trở về hay sa lạc.
Tác giả khẳng định: chỉ có tu hành theo chính Pháp, hướng tâm về thiện, diệt trừ vọng niệm, con người mới có thể vượt qua bể khổ luân hồi. “Diệu vô biên” không phải tác giả nói về phép thần thông. Mà là sự an nhiên khi tâm đã thuần tịnh. Cũng là nói đến sự kỳ diệu khi biết được những điều mà người thường không biết được, làm được những việc mà người thường không làm được. Một cảnh giới vượt lên trên mọi sầu não của trần gian.
Đọc đến đây, ta thấy “Tu hành” không còn là lời dạy, mà là lời thức tỉnh. Nó khiến người đọc lặng đi, tự hỏi mình đã làm gì với “Đức” trong đời? Đã gìn giữ nó hay đang dần đánh mất bởi những điều nhỏ nhặt?
Hướng về gốc thiện, tìm lại an nhiên trong chính mình
Bài thơ Tu hành của Vũ Trung không chỉ là lời chiêm nghiệm của người ngộ đạo. Mà còn là tiếng vọng nhắc nhở mỗi chúng ta. Giữa những tất bật đời thường, có khi nào ta chợt dừng lại để hỏi: mình đã giữ được bao nhiêu phần trong chữ “Đức” ấy?
Bởi trong mỗi con người đều có một phần thiện nguyên. Chỉ là qua năm tháng, bụi trần đã phủ mờ. Bài thơ Tu hành – theo tinh thần của Vũ Trung – không chỉ là ngồi thiền hay tụng kinh. Mà là một hành trình trở về với chính mình: biết dừng trước điều sai, biết cảm trước điều đúng, biết sống hiền và biết thương người.
Và khi ấy, “tu” không còn là điều xa vời, “hành” không còn là gánh nặng. Nó là hơi thở mỗi ngày, là nụ cười bình thản giữa bao biến động.
Đó chính là điều diệu vô biên mà bài thơ nhắn gửi. Để ai đọc rồi cũng muốn sống chậm lại, hiền hơn, và nhẹ hơn một chút giữa thế gian nhiều gió bụi này.
