Bệnh giun rồng và những dấu hiệu cần lưu ý

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Thanh Hóa vừa ghi nhận thêm một trường hợp mắc bệnh giun rồng, nâng tổng số người nhiễm bệnh tại khu vực Năng Cát lên ba người.

Ngày 11/10, ca bệnh mới được phát hiện tại bản Năng Cát, xã Linh Sơn, trong đó bệnh nhân là người thân của một trường hợp mắc bệnh từng được ghi nhận tại địa phương năm 2025. Người đàn ông có tiền sử thường xuyên đi nương rẫy, vào rừng dài ngày và uống trực tiếp nước suối chưa đun sôi.

Khoảng một tháng trước khi phát hiện bệnh, người này xuất hiện tình trạng ngứa da dữ dội, sau đó nổi mụn nhọt tại bắp tay, ngực và hông. Tiền sử sử dụng nguồn nước suối khi sinh hoạt hoặc đi rừng cũng được ghi nhận ở hai trường hợp mắc bệnh trước đó tại khu vực Năng Cát.

Bệnh giun rồng do ký sinh trùng Dracunculus medinensis gây ra, chủ yếu lây qua đường tiêu hóa khi con người uống nước có chứa các loài giáp xác nhỏ mang ấu trùng. Ngoài ra, nguy cơ nhiễm bệnh còn xuất hiện khi ăn các động vật thủy sinh chưa được nấu chín, chẳng hạn như cá, ếch và nhái có chứa ấu trùng.

Sau khi xâm nhập cơ thể, ấu trùng phát triển thành giun trưởng thành, nhưng người nhiễm bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng trong nhiều tháng đầu. Khoảng 10-14 tháng sau, giun cái di chuyển đến mô dưới da, có thể gây sốt nhẹ, ngứa, buồn nôn, sưng đỏ và phồng rộp tại vùng bị ảnh hưởng.

Khi giun chui ra ngoài, vị trí tổn thương có thể hình thành vết loét, tiết dịch và để lộ phần thân giun màu trắng. Bệnh không chỉ gây đau đớn, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát.

Nhận biết bệnh và phòng ngừa nguy cơ lây truyền

Hiện chưa có thuốc đặc trị bệnh giun rồng, vì vậy việc điều trị chủ yếu tập trung vào lấy giun ra khỏi cơ thể bằng phương pháp phù hợp, đồng thời chăm sóc vết thương và phòng ngừa nhiễm khuẩn. Quá trình này cần được nhân viên y tế thực hiện hoặc hướng dẫn nhằm hạn chế nguy cơ làm đứt giun, gây phản ứng viêm và dẫn đến biến chứng.

Một nguy cơ đáng lưu ý là khi vùng da có giun chui ra tiếp xúc với nước, ấu trùng có thể được giải phóng, tiếp tục chu trình lây truyền. Do đó, người nghi mắc bệnh cần tránh để vùng tổn thương tiếp xúc với nguồn nước sinh hoạt, đồng thời không tự ý chích rạch, kéo giun hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Cánh tay bệnh nhân xuất hiện vùng sưng tấy sau khi mắc bệnh giun rồng. (Ảnh minh họa: THM).

Bác sĩ Vũ Nhật Tân, Phó trưởng khoa Ký sinh trùng – Côn trùng, CDC Thanh Hóa, khuyến cáo người dân thực hiện ăn chín, uống sôi và không uống trực tiếp nước sông, suối, ao hồ, đặc biệt trong những chuyến đi rừng hoặc khi làm nương rẫy. Trường hợp không thể đun sôi, người dân cần lọc nước bằng thiết bị hoặc màng lọc phù hợp để loại bỏ các loài giáp xác nhỏ có khả năng mang ấu trùng.

Người có biểu hiện ngứa kéo dài, nổi mụn nhọt bất thường hoặc phát hiện giun chui ra khỏi da cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí phù hợp. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và hạn chế tiếp xúc giữa vùng tổn thương với nguồn nước là những biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe người bệnh và ngăn mầm bệnh tiếp tục phát tán.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh giun rồng đang tiến gần mục tiêu thanh toán trên toàn cầu. Tuy nhiên, tại những khu vực vẫn ghi nhận ca mắc, việc bảo đảm nguồn nước uống an toàn, phát hiện bệnh kịp thời và duy trì giám sát dịch tễ vẫn giữ vai trò quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn lây truyền.

Minh Tâm (tổng hợp)