Bộ Nội vụ đề xuất bỏ thời hạn 12 tháng của giấy ủy quyền nhận lương hưu, đồng thời yêu cầu bồi thường nếu chậm giải quyết hồ sơ gây thiệt hại. Thay đổi này hướng tới giảm thủ tục cho người cao tuổi và bảo vệ quyền lợi người hưởng bảo hiểm xã hội.
- Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu mở rộng bảo hiểm thai sản cho lao động phi chính
- Đà Nẵng tìm kiếm người đàn ông mất tích vì sét trên sông Trường Giang
- Bắt nhóm trộm xe máy liên tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh
Tại phiên họp thẩm tra sơ bộ chiều 10/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nghe Bộ Nội vụ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương cho biết sau hơn một năm thực hiện, luật hiện hành đã bộc lộ những điểm cần điều chỉnh. Cả nước có hơn 22,6 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, trong đó khoảng 3,4 triệu người nhận lương hưu và trợ cấp hằng tháng; phần lớn là người cao tuổi, sức khỏe hạn chế hoặc sống xa nơi chi trả.
Giảm thủ tục, tăng trách nhiệm giải quyết hồ sơ
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người hưởng có thể ủy quyền bằng văn bản cho người khác nhận lương hưu, trợ cấp, nhưng giấy ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng và phải được chứng thực. Quy định nhằm xác minh tình trạng người thụ hưởng, ngăn việc nhận chế độ thay người đã mất. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy thời hạn này khiến người già yếu, người bệnh phải lặp lại thủ tục mỗi năm, ngay cả khi nội dung ủy quyền không thay đổi.
Sau khi từng đưa ra hai phương án hồi tháng 6, Bộ Nội vụ đề xuất bỏ thời hạn 12 tháng và yêu cầu chứng thực, chuyển việc ủy quyền sang thực hiện theo pháp luật dân sự. Theo đó, thời gian ủy quyền có thể căn cứ thỏa thuận giữa các bên. Thay vì yêu cầu người hưởng thường xuyên bổ sung giấy tờ, ngành bảo hiểm xã hội sẽ xác minh thông tin thông qua kết nối dữ liệu dân cư và hộ tịch. Đề xuất này hướng tới giảm gánh nặng đi lại, nhất là với người cao tuổi hoặc có sức khỏe yếu.
Quy định từng nhằm bảo vệ quỹ bảo hiểm xã hội khỏi gian lận, nhưng thời hạn cố định lại khiến nhiều gia đình phải đưa cha mẹ, ông bà đến phường, xã làm lại giấy tờ hằng năm. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng việc sửa luật cần đáp ứng thực tiễn, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.
Một nội dung đáng chú ý khác của dự luật là bổ sung trách nhiệm bồi thường khi người sử dụng lao động hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội nộp, giải quyết hồ sơ chậm, gây thiệt hại cho người hưởng. Bên gây chậm trễ phải bồi thường, trừ trường hợp lỗi thuộc về người thụ hưởng. Quy định được đề xuất nhằm làm rõ trách nhiệm của các bên, hạn chế tình trạng người lao động phải chờ đợi kéo dài mà quyền lợi bị ảnh hưởng.
Bỏ thời hạn giấy ủy quyền mới là một phần của đề xuất sửa luật. Với người nghỉ hưu, điều quan trọng không chỉ là giảm số lần làm thủ tục, mà còn là được giải quyết chế độ đúng hạn và bảo đảm quyền lợi khi xảy ra chậm trễ.
Đỗ Vân (tổng hợp)
