Việc lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa phát hiện, bắt giữ khoảng 10 tấn cá khoai nhập từ Trung Quốc có chứa formol – hóa chất bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm – đang khiến dư luận đặc biệt lo ngại. Vậy cá khoai nhiễm formol gây hại ra sao và nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng lớn đến mức nào?
- Nghiêm túc công bố thông tin giá vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh
- Tử hình kẻ giết vợ rồi phân xác ném xuống biển ở Đà Nẵng
- Đoàn shipper Trung Quốc tuần hành xuyên đêm phản đối quy định gây tranh cãi
Phát hiện lô cá khoai chứa formol nồng độ cao
Theo thông tin từ Công an tỉnh Thanh Hóa, ngày 23-12, lực lượng chức năng kiểm tra một xe đầu kéo đang vận chuyển khoảng 10 tấn cá khoai, chờ đưa ra thị trường tiêu thụ. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy toàn bộ số cá này đều chứa formol với hàm lượng từ 90–105 mg/kg.
Formol (dung dịch formaldehit trong nước) là hóa chất độc hại, chỉ được sử dụng trong phòng thí nghiệm và công nghiệp, hoàn toàn không được phép dùng trong bảo quản thực phẩm. Cá khoai vốn là loại hải sản thân mềm, rất dễ ươn hỏng. Để giữ cá trông tươi lâu, trắng và không có mùi tanh, một số đối tượng đã tẩm ướp formol, “phù phép” cá đã để lâu thành cá tươi.
Các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế cảnh báo: cá để lâu nhưng vẫn cứng, trắng bất thường, gần như không có mùi tanh tự nhiên có thể là dấu hiệu sớm cho thấy thực phẩm bị ngâm formol. Tuy nhiên, việc nhận biết bằng mắt thường gần như không thể, chỉ có thể phát hiện thông qua xét nghiệm chuyên môn.
Formol là gì và vì sao bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm?
Theo PGS.TS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên Khoa Hóa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội, formol hay formaldehit (CH₂O) là chất diệt khuẩn, chống thối, chống ôi rất mạnh. Chất này thường được dùng để ướp xác, bảo quản mô, tiệt trùng dụng cụ y tế.
Trong công nghiệp, formaldehit là nguyên liệu sản xuất nhựa ure–formaldehit, phenol–formaldehit, chất kết dính trong ván ép, ván dăm và đồ nội thất. Ngoài ra, nó còn xuất hiện trong một số sản phẩm sát trùng, mỹ phẩm, thuốc uốn – duỗi tóc. Việc đưa hóa chất này vào thực phẩm nhằm kéo dài thời gian bảo quản bị coi là hành vi cực kỳ nguy hiểm.
Theo Bộ Y tế, formaldehit là hợp chất không màu, độc, dễ cháy ở nhiệt độ phòng. Trong thực tế, chất này thường được sử dụng dưới dạng dung dịch formol với nồng độ phổ biến khoảng 37–40%.
Tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe con người
Formol có thể xâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa và hô hấp, gây tác hại cả cấp tính lẫn mạn tính. Khi hít phải, người tiếp xúc có nguy cơ viêm mũi, viêm phế quản, phù phổi. Khi ăn phải thực phẩm chứa formol, người dùng có thể bị viêm dạ dày – ruột cấp tính, đau bụng, buồn nôn, tổn thương hệ bài tiết.
Ở mức độ nhẹ, ngộ độc formol biểu hiện bằng đau đầu, mệt mỏi. Mức trung bình có thể gây khàn giọng, đau tức ngực, ho kéo dài. Trường hợp nặng, người bệnh có nguy cơ phù nề thanh quản, hôn mê, thậm chí để lại tổn thương không hồi phục và đe dọa tính mạng.
Đáng chú ý, năm 2011, Chương trình Độc học quốc gia Mỹ đã chính thức xếp formaldehit vào danh sách các chất gây ung thư ở người, dựa trên nhiều bằng chứng khoa học.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần lựa chọn thực phẩm tại các cơ sở có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; tránh ham rẻ; đồng thời tăng cường cảnh giác với các dấu hiệu bất thường của thực phẩm để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Theo: Tuổi Trẻ
