Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang sau vụ đụng độ ở eo biển Hormuz

Mỹ và Iran cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn sau các vụ tấn công bằng tên lửa và tàu cao tốc tại eo biển Hormuz vào ngày 4/5 vừa qua.

Các cuộc đối đầu vũ trang trên biển và thiệt hại thực tế

Vào ngày 4/5/2026, lực lượng CENTCOM của Mỹ bắt đầu triển khai chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm giải cứu các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz. Tư lệnh Bradley Cooper xác nhận quân đội Mỹ đã đánh chặn các tên lửa hành trình do Iran phóng về phía tàu khu trục và hai tàu thương mại Mỹ. Ngoài ra, các máy bay trực thăng của Mỹ đã tấn công và đánh chìm sáu tàu nhỏ của Iran khi những tàu này cố gắng tiếp cận để tấn công các mục tiêu dân sự của Mỹ.

Ở phía ngược lại, giới chức quân sự Iran thông qua đài IRIB đã bác bỏ các thông tin về việc tàu của họ bị phá hủy. Iran cáo buộc rằng chính Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công vô cớ vào hai chiếc thuyền chở khách đi từ Oman đến Iran trong ngày 4/5. Hậu quả của vụ việc này là năm thường dân tử vong, đồng thời phía Iran cũng khẳng định không có tàu thương mại nào vượt qua eo biển Hormuz trong khoảng thời gian diễn ra vụ việc như phía Mỹ đã nêu.

Ngoài các báo cáo quân sự, nhiều tàu thương mại hoạt động tại vịnh Ba Tư cũng ghi nhận có các vụ nổ và hỏa hoạn xảy ra trong ngày 4/5. Giới chức Hàn Quốc xác nhận một tàu do nước này vận hành đã gặp sự cố nổ tại khu vực eo biển chiến lược này. Những báo cáo này trùng khớp với diễn biến căng thẳng leo thang giữa hai cường quốc, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải hàng hải quốc tế qua một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới.

Phản ứng của lãnh đạo các bên và nguy cơ đối với đồng minh

Ngày 5/5/2026, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài bốn tuần. Ông cho rằng các hành động của Mỹ đang trực tiếp đe dọa an ninh năng lượng và vận chuyển hàng hải tại khu vực. Tuyên bố này được đưa ra sau khi UAE cáo buộc Iran tấn công vào lãnh thổ của họ bằng máy bay không người lái và tên lửa, nhắm vào cơ sở của tập đoàn dầu khí ADNOC và tiểu vương quốc Fujairah vào ngày 4/5.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/5 đã lên tiếng trên mạng xã hội Truth Social, cho rằng hành động của Iran chỉ là “vài phát súng” và thiệt hại không đáng kể. Tuy nhiên, ông Trump lại từ chối trả lời về việc liệu thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 8/4 có còn giá trị hay không. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, ông đã cảnh báo lực lượng Iran về những hậu quả thảm khốc nếu họ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các tàu mang cờ Mỹ trong khu vực này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vào ngày 4/5 nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng hiện tại không thể giải quyết bằng các biện pháp quân sự. Ông gọi “Dự án Tự do” của Mỹ là một dự án bế tắc và yêu cầu Mỹ cũng như UAE cần thận trọng để không rơi vào một cuộc xung đột kéo dài. Iran khẳng định các vụ tấn công vào UAE chỉ là phản ứng đáp trả đối với những hành động mà họ coi là sự phiêu lưu quân sự nguy hiểm từ phía Washington.

Theo: Báo Thanh Niên