Nhiều chợ truyền thống tại TP.HCM và Hà Nội đang đối mặt cảnh thưa khách, tiểu thương phải đóng sạp. Trong khi đó, doanh số thương mại điện tử tăng mạnh, nhưng xu hướng này chưa đồng nghĩa chợ mạng có thể thay thế hoàn toàn chợ truyền thống.
- Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu mở rộng bảo hiểm thai sản cho lao động phi chính
- Đà Nẵng tìm kiếm người đàn ông mất tích vì sét trên sông Trường Giang
- Bắt nhóm trộm xe máy liên tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh
Cuối tháng 9/2026, Ban Quản lý chợ Phạm Văn Hai (TP.HCM) cho biết sức mua tại đây giảm khoảng 70% so với giai đoạn ổn định trước đó. Tại chợ Thủ Đức, trong 936 ki ốt theo thiết kế, chỉ khoảng 600 điểm còn hoạt động. Chợ Bến Thành vẫn thu hút đông du khách nhưng lượng khách thực mua đã giảm 25-30% so với vài năm trước. Trao đổi với Thanh Niên, ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, nhận định thương mại điện tử góp phần khiến chợ truyền thống vắng khách, song không phải nguyên nhân duy nhất.
Thực tế này cho thấy thói quen mua sắm đang thay đổi khi người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn. Tại tọa đàm về văn hóa chợ Việt diễn ra cuối tháng 9/2026, giới nghiên cứu nhìn nhận chợ truyền thống vẫn giữ vai trò cộng đồng, nhất là trong cung ứng thực phẩm tươi sống. Tuy nhiên, để thích ứng với nhịp sống hiện đại, các khu chợ cần đáp ứng tốt hơn yêu cầu về vệ sinh, minh bạch giá cả và chất lượng phục vụ.
Chợ mạng tăng trưởng, chợ truyền thống vẫn giữ lợi thế
Theo dữ liệu Metric, trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh số trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 291.600 tỷ đồng, tăng 44,11% so với cùng kỳ. Dù vậy, báo cáo thị trường nội địa năm 2025 của Bộ Công thương cho thấy bán lẻ truyền thống vẫn chiếm khoảng 70% doanh thu bán lẻ hàng hóa, còn thương mại điện tử chiếm khoảng 12%. Cả nước hiện có khoảng 8.274 chợ truyền thống, cho thấy kênh mua bán này vẫn giữ vị trí đáng kể trong đời sống kinh tế.
Ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, lưu ý tăng trưởng thương mại điện tử “không thể đồng nhất với việc mọi ngành hàng đều chuyển mạnh lên mạng”. Làm đẹp, thời trang và đồ gia dụng là những nhóm phát triển nhanh trên các sàn trực tuyến, trong khi thực phẩm tươi sống vẫn có lợi thế ở kênh bán trực tiếp. Với doanh số 291.600 tỷ đồng trong nửa đầu năm, bình quân người tiêu dùng chi khoảng 1.600 tỷ đồng mỗi ngày cho mua sắm trực tuyến, nhưng tỷ trọng của kênh này vẫn thấp hơn nhiều so với bán lẻ truyền thống.
Mua sắm trực tuyến cũng chịu sức ép từ chi phí vận hành. Theo ông Nguyễn Phúc Khoa, biến động giá xăng dầu có thể làm tăng phụ phí vận chuyển và cước giao hàng, trong khi người bán còn phải chi trả phí nền tảng, quảng cáo và hoa hồng. Ông Đỗ Duy Thanh cho rằng với đơn hàng nhỏ, giá trị thấp hoặc giao xa, mua trực tiếp tại chợ có thể tiết kiệm hơn. Ngược lại, hàng hóa mua định kỳ hoặc khó tìm tại địa phương thường thuận tiện hơn khi đặt qua mạng.
Cuộc cạnh tranh giữa hai kênh bán lẻ vì thế không đơn thuần là câu chuyện chợ truyền thống mất khách hay thương mại điện tử tăng trưởng. Mỗi hình thức đều có lợi thế riêng, tùy thuộc mặt hàng, chi phí và nhu cầu người mua. Khi người tiêu dùng ngày càng coi trọng sự tiện lợi, giá cả minh bạch và chất lượng phục vụ, chợ truyền thống muốn giữ khách cũng cần đổi mới cách kinh doanh, củng cố niềm tin từ những trải nghiệm mua bán hằng ngày.
Đỗ Vân (tổng hợp)
