WASHINGTON (Mỹ) – Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất đổi tên eo biển Hormuz thành “eo biển Trump”, đồng thời khẳng định Washington đã kiểm soát hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược này, trong bối cảnh khu vực tiếp tục chứng kiến nhiều diễn biến an ninh phức tạp.
- Thanh Hóa hút gần nửa triệu khách dịp 2/9 nhờ đâu?
- Những chuyến về quê dang dở sau một đêm định mệnh
- Nghi phạm bịt mặt cướp cửa hàng tạp hóa giữa đêm
Thông điệp được ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social tối 02/9 (giờ Hà Nội), ngay sau khi quân đội Mỹ tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào hệ thống phòng không, radar và cơ sở rải thủy lôi của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran quanh khu vực Hormuz. Động thái mới xuất hiện khi xung đột Mỹ – Iran đã bước sang tháng thứ bảy mà chưa có dấu hiệu chấm dứt.
Ngay trong bài đăng, ông Trump viết: “Giờ đây chúng ta đã kiểm soát nó, có nên đổi tên Hormuz thành EO BIỂN TRUMP không? Giống nước Mỹ, nơi này sẽ nóng hơn bao giờ hết!”. Sau đó, tài khoản mạng xã hội của Nhà Trắng cũng đăng hình ảnh bản đồ vịnh Ba Tư với chú thích “eo biển Trump” cùng dòng mô tả “nghe cũng hay đấy”.
Hormuz là eo biển nối vịnh Ba Tư với biển Arab, nằm giữa Iran và Oman, có chiều dài khoảng 161-167 km và đoạn hẹp nhất rộng hơn 30 km. Đây được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới khi đảm nhận việc vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu.
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 đã khiến hoạt động hàng hải tại khu vực này bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong nhiều tháng. Dù bản ghi nhớ Mỹ – Iran ký ngày 17/6 từng giúp lưu lượng tàu phục hồi tạm thời, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ do các bên không thống nhất được về tuyến hải trình.
Ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và từng nhắc tới khả năng biến khu vực này thành “một phần lãnh thổ Mỹ”. Trước đó, vào ngày 31/8, hai siêu tàu chở dầu của Arab Saudi đã bị tấn công bởi vật thể lạ chỉ trong vài phút liên tiếp khi rời khỏi eo biển, theo Reuters.
Eo biển chiến lược và những dữ liệu trái chiều
Đây cũng không phải lần đầu tiên nhà lãnh đạo Mỹ đề cập đến tên gọi “Strait of Trump”. Đầu năm nay, ông từng chia sẻ một bản đồ sử dụng tên gọi này với tính chất đùa vui trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, các số liệu hàng hải gần đây cho thấy bức tranh khác với tuyên bố về việc kiểm soát hoàn toàn khu vực. Theo dữ liệu của hãng phân tích Kpler được TIME dẫn lại, chỉ có 6 tàu đi qua Hormuz trong ngày thứ Ba, giảm mạnh so với 19 tàu ghi nhận hôm thứ Sáu tuần trước.
Trong khi đó, trước khi chiến sự bùng phát, eo biển này thường ghi nhận từ 130 đến 138 lượt tàu qua lại mỗi ngày. Điều đó đồng nghĩa lưu lượng hiện nay vẫn chưa đạt tới 10% mức hoạt động thông thường.
Ông Homayoun Falakshahi, Trưởng bộ phận phân tích dầu thô tại Kpler, nhận định ngày càng xuất hiện nhiều dấu hiệu cho thấy Iran đã mất đi một phần khả năng kiểm soát tại eo biển. Tuy vậy, theo chuyên gia này, việc mất kiểm soát không đồng nghĩa với việc Mỹ đã hoàn toàn làm chủ tuyến hàng hải dài hơn 160 km.
Đề xuất đổi tên Hormuz cũng nối dài danh sách những địa danh mà ông Trump từng muốn gắn với tên tuổi của mình. Trước đó, ông từng thúc đẩy việc đổi tên vịnh Mexico thành ‘vịnh Mỹ’ ngay sau khi nhậm chức năm 2025, còn hồ Ontario đã được ông ký sắc lệnh đổi thành ‘hồ Mỹ’, có hiệu lực ngay, vào cuối tháng 8/2026
Khác với các địa danh có liên hệ trực tiếp với lãnh thổ Mỹ, eo biển Hormuz nằm cách nước Mỹ hàng nghìn km. Vì vậy, tuyên bố về quyền kiểm soát đối với khu vực này tiếp tục tạo ra nhiều tranh luận trong giới quan sát quốc tế, nhất là khi Mexico và Canada trước đây đều không công nhận các đề xuất đổi tên tương tự dù Google Maps và Apple Maps đã cập nhật theo yêu cầu từ Nhà Trắng.
Minh Tâm (tổng hợp)
