Đề xuất hòa bình 20 điểm do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy công bố được xem là trọng tâm cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Kế hoạch này nhằm tìm cơ sở chấm dứt xung đột Nga–Ukraine. Tuy nhiên, nhiều vấn đề then chốt hiện vẫn còn bất đồng.
- Netanyahu gặp Trump tại Mar-a-Lago: Bước ngoặt với Gaza, Iran và Liban
- Ủy ban Cạnh tranh quốc gia yêu cầu VNG giải trình về điều khoản Zalo
- Hóa đơn điện tử thúc đẩy tiêu dùng và kinh doanh minh bạch
KYIV, 28/12 (Reuters) – Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết dự thảo đề xuất hòa bình 20 điểm đã được chỉnh sửa từ bản 28 điểm trước đó. Việc điều chỉnh diễn ra sau nhiều tuần trao đổi với phía Mỹ. Theo ông, phần lớn các lập trường đã được thu hẹp đáng kể. Tuy vậy, hai bên vẫn chưa đạt đồng thuận về lãnh thổ và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Những nội dung này dự kiến sẽ được thảo luận trực tiếp với Tổng thống Donald Trump tại Florida.
Đề xuất hòa bình đặt trọng tâm vào chủ quyền và bảo đảm an ninh
Dự thảo tái khẳng định đầy đủ chủ quyền của Ukraine. Văn bản đề xuất một thỏa thuận không xâm lược toàn diện với Nga. Một cơ chế giám sát hiện đại sẽ được thiết lập dọc đường tiếp xúc. Cơ chế này sử dụng phương tiện không người lái và dữ liệu vệ tinh. Mục tiêu là phát hiện sớm vi phạm và ngăn xung đột tái diễn.
Ukraine yêu cầu duy trì lực lượng vũ trang khoảng 800.000 quân nhân. Đây là điểm khác với một số đề xuất trước đó của Mỹ. Kyiv cho rằng quy mô này cần thiết cho an ninh lâu dài. Đổi lại, Ukraine mong muốn nhận được các bảo đảm an ninh vững chắc. Các bảo đảm này đến từ Mỹ, NATO và châu Âu. Mức độ bảo vệ được mô tả tương đương Điều 5 của NATO.
Lộ trình hội nhập châu Âu và gói tái thiết quy mô lớn
Dự thảo dành trọng tâm cho các nội dung kinh tế và hội nhập. Ukraine đề xuất gia nhập Liên minh châu Âu vào thời điểm cụ thể. Trong ngắn hạn, nước này sẽ được tiếp cận ưu đãi thị trường EU. Một gói phát triển toàn cầu cũng được đưa vào dự thảo. Gói này gắn với các quỹ phục hồi và tái thiết. Mục tiêu huy động khoảng 800 tỷ USD.
Ukraine đồng thời cam kết đẩy nhanh đàm phán hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Theo ông Zelenskiy, lập trường của Washington đã được nêu rõ. Nếu Mỹ mở cửa thương mại cho Ukraine, Mỹ cũng cân nhắc điều kiện tương tự với Nga. Nội dung này được xem là một phần của khuôn khổ hòa bình tổng thể.
Đề xuất hòa bình gặp vướng mắc ở lãnh thổ và Zaporizhzhia
Vấn đề lãnh thổ được Tổng thống Zelenskiy đánh giá là phức tạp nhất. Nga muốn Ukraine rút quân khỏi các khu vực ở Donetsk. Đây là những nơi Kyiv vẫn đang kiểm soát. Trong khi đó, Ukraine đề xuất ngừng bắn theo đường chiến tuyến hiện tại. Phía Mỹ đưa ra phương án trung gian. Phương án này gồm các vùng phi quân sự. Một khu kinh tế tự do cũng được đề xuất tại phần Donetsk do Ukraine kiểm soát.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Cơ sở này hiện do lực lượng Nga kiểm soát. Mỹ đề xuất mô hình liên doanh ba bên. Ba bên gồm Mỹ, Ukraine và Nga, với cổ phần ngang nhau. Mỹ giữ vai trò quản lý chính. Kyiv lại đề xuất liên doanh 50–50 với Mỹ. Theo đó, Ukraine nhận một nửa sản lượng điện.
Cơ chế thực thi, bầu cử và lệnh ngừng bắn toàn diện
Dự thảo đề xuất thành lập một ủy ban nhân đạo. Ủy ban này giải quyết các vấn đề hậu xung đột. Nội dung gồm trao đổi toàn bộ tù binh chiến tranh. Việc trao đổi áp dụng nguyên tắc “tất cả đổi tất cả”. Toàn bộ dân thường bị giam giữ cũng phải được trả tự do. Nhóm này bao gồm cả trẻ em.
Ukraine cam kết tổ chức bầu cử sớm nhất có thể sau khi ký thỏa thuận. Thỏa thuận hòa bình sẽ có tính ràng buộc pháp lý. Việc thực thi được giám sát bởi một Hội đồng Hòa bình. Hội đồng gồm Ukraine, Nga, Mỹ, NATO và châu Âu. Tổng thống Trump giữ vai trò chủ tịch. Các biện pháp trừng phạt sẽ được áp dụng nếu có vi phạm. Khi mọi bên đồng thuận, lệnh ngừng bắn toàn diện sẽ có hiệu lực ngay.
Theo: MUC News
