Dự báo thế giới 2026: Tương lai của trật tự thế giới mới

Trật tự toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc sau nhiều cú sốc liên tiếp. Toàn cầu hóa bộc lộ giới hạn trước cạnh tranh địa chính trị. Tự chủ chiến lược nổi lên như lựa chọn chính sách trung tâm. Xu thế này định hình lại quan hệ quốc tế giai đoạn tới.*

Tự chủ chiến lược trở thành quyền lựa chọn cốt lõi

Trong nhiều thập niên, toàn cầu hóa được xem là nền tảng ổn định thế giới. Các quốc gia được khuyến khích hội nhập sâu chuỗi giá trị toàn cầu. Sự phụ thuộc lẫn nhau từng được kỳ vọng làm giảm xung đột. Tuy nhiên, thực tế gần đây cho thấy niềm tin đó không còn bền vững.

Đại dịch, chiến tranh và trừng phạt kinh tế làm lộ rõ rủi ro phụ thuộc. Tự chủ chiến lược vì thế được nhìn nhận lại toàn diện. Khái niệm này không đồng nghĩa đóng cửa nền kinh tế. Đó là năng lực hội nhập sâu nhưng vẫn giữ quyền tự quyết quốc gia. Quyền lựa chọn đối tác, công nghệ và hướng phát triển trở thành giá trị cốt lõi.

Điều chỉnh toàn cầu hóa tại châu Á – Thái Bình Dương

Tại Đông Nam Á, cạnh tranh nước lớn ngày càng gay gắt. Khu vực nằm trên các tuyến hàng hải và chuỗi cung ứng quan trọng. Rủi ro bị cuốn vào đối đầu chiến lược ngày càng hiện hữu. ASEAN buộc phải cân nhắc lại vai trò trung tâm của mình.

Các nước thúc đẩy hội nhập nội khối và kinh tế số. Thanh toán bằng nội tệ và đa dạng logistics được chú trọng. Cách tiếp cận mang tính thực dụng, tránh tuyên bố hình thức. Tự chủ được tích lũy từng bước thông qua thể chế và hạ tầng. Mục tiêu là đứng vững giữa các dòng chảy cạnh tranh toàn cầu.

Châu Âu và sự dịch chuyển bản chất cạnh tranh

Châu Âu đang điều chỉnh tư duy chiến lược rõ nét. Sự phụ thuộc an ninh và năng lượng bộc lộ nhiều giới hạn. Tự chủ không nhằm phá vỡ liên minh hiện hữu. Mục tiêu là tránh bị đặt vào thế lựa chọn bị động. Năng lực nội sinh trở thành điều kiện tiên quyết.

Cạnh tranh toàn cầu ngày nay lan sang kinh tế và công nghệ. Thuế quan, kiểm soát xuất khẩu được sử dụng thường xuyên. Kinh tế số làm thay đổi khái niệm chủ quyền quốc gia. Quyền kiểm soát dữ liệu và hạ tầng số ngày càng quan trọng. Tự chủ chiến lược vì thế trở thành thước đo mới của sức cạnh tranh.

Theo: TTXVN