Dự trữ xăng dầu: Giải pháp bảo vệ nền kinh tế trước biến động

Với mức dự trữ hiện tại chỉ đủ dùng trong khoảng 15 đến 26 ngày, Việt Nam cần sớm triển khai các kho dự trữ chiến lược bao gồm cả dầu thô và thành phẩm.

Đẩy nhanh mục tiêu dự trữ 90 ngày nhập khẩu ròng

Theo mục tiêu tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, đến năm 2030, mức dự trữ xăng dầu của Việt Nam cần đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng. Hiện nay, năng lực dự trữ quốc gia vẫn đang ở mức khiêm tốn so với nhu cầu phát triển và các rủi ro từ thị trường quốc tế. Tiến sĩ Nguyễn Sơn (Đại học RMIT) nhận định việc sớm triển khai các kho dự trữ chiến lược là vô cùng cần thiết, bởi an ninh năng lượng gắn liền với mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Rủi ro từ các cuộc xung đột địa chính trị như tại Trung Đông có thể làm gián đoạn nguồn cung xăng dầu bất cứ lúc nào. Chuyên gia này cho rằng Việt Nam cần tính toán tối ưu các cấu phần dự trữ, đảm bảo có sẵn các loại sản phẩm chủ chốt như xăng, diesel và nhiên liệu phản lực để sử dụng ngay. Dữ liệu hóa hệ thống kho bãi sẽ giúp các cơ quan quản lý điều tiết thị trường chính xác, tránh tình trạng dự trữ quá nhiều gây lãng phí hoặc quá ít gây rủi ro.

Việc đa dạng hóa nguồn cung cũng là một yêu cầu chính sách quan trọng được đặt ra để giảm bớt sự lệ thuộc vào một vài đối tác nhất định. Thay vì tập trung vào một khu vực, Việt Nam nên đàm phán các hợp đồng dài hạn với nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới. Đồng thời, các nhà máy lọc dầu trong nước cũng cần nâng cao khả năng xử lý nhiều loại dầu thô đầu vào để phát huy hiệu quả của nguồn dầu thô dự trữ.

Cách các quốc gia quản trị rủi ro xăng dầu thành công

Nhật Bản là quốc gia đứng đầu về khả năng quản trị rủi ro năng lượng với tổng lượng dự trữ đáp ứng được 254 ngày tiêu thụ. Họ xây dựng hệ thống dự trữ ba lớp gồm kho quốc gia, kho của doanh nghiệp tư nhân và các liên kết quốc tế. Mô hình này đã giúp Nhật Bản duy trì được sự ổn định tuyệt đối về nguồn cung và giá cả xăng dầu nội địa ngay cả khi thế giới xảy ra khủng hoảng.

Tại Trung Quốc, sự kết hợp giữa dự trữ chiến lược của chính phủ và dự trữ thương mại đã giúp họ duy trì nguồn cung từ 90 đến 120 ngày. Quốc gia này còn chủ động mua dầu chiết khấu từ các nước như Nga, Iran để làm đầy các kho dự trữ với chi phí tối ưu. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi mạnh mẽ sang xe điện đã giúp Trung Quốc giảm dần sự phụ thuộc vào dầu mỏ, tạo ra lợi thế an ninh năng lượng dài hạn.

Ngược lại, một số quốc gia như Philippines hay các nước châu Phi đã gặp nhiều khó khăn khi chuỗi cung ứng nhiên liệu bị đứt gãy. Bài học từ Nam Sudan cho thấy tầm quan trọng của ngành lọc dầu, khi quốc gia này có dầu thô nhưng vẫn mất điện diện rộng vì thiếu diesel. Qua đó, có thể thấy việc xây dựng hệ thống dự trữ đồng bộ và năng lực chế biến tại chỗ là “lá chắn” vững chắc nhất cho an ninh năng lượng quốc gia.

Theo: VietNamNet