Gạo Việt cần một tên tuổi chung trên thị trường thế giới

Tại Việt Nam, ông Lương Minh Quyết, Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua cùng các chuyên gia, doanh nghiệp đề xuất xây dựng thương hiệu gạo quốc gia, lấy giống chất lượng cao như ST25 làm hạt nhân.

Ngày 02/9, ông Lương Minh Quyết, nguyên giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng cũ, kiến nghị Chính phủ chủ trì xây dựng thương hiệu và đăng ký nhãn hiệu chung cho nhóm gạo chất lượng cao. Đề xuất được ông Vũ Ngọc Đỉnh, tổng giám đốc Tập đoàn Techpal, và ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, đồng tình trong bối cảnh gạo ST25 nhiều lần được vinh danh nhưng thương hiệu gạo Việt vẫn chưa được nhận diện thống nhất.

Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua, cha đẻ giống ST25, cũng bày tỏ mong muốn cùng chung tay xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam sau hàng loạt vụ hàng nhái nhãn hiệu Gạo Ông Cua. ST25 đã ba lần đoạt giải gạo ngon nhất thế giới, còn Việt Nam nhiều năm nằm trong nhóm nước xuất khẩu gạo hàng đầu, nhưng ngành hàng này vẫn thiếu một thương hiệu quốc gia đủ sức tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế.

Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam Đỗ Hà Nam từng cho rằng thương hiệu quốc gia là giải pháp cấp thiết để giảm thiệt thòi cho nông dân và nâng quyền định giá trong chuỗi xuất khẩu. Những kiến nghị được nhắc lại nhiều năm cho thấy giá trị của hạt gạo không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở tên tuổi gắn với sản phẩm.

Với gia đình ông Cua, câu chuyện thương hiệu còn gắn với việc bảo vệ nhãn hiệu. Gạo ST25 liên tục bị làm giả, nhái bao bì, buộc gia đình phải dành nhiều công sức và chi phí cho việc đăng ký, bảo hộ trong và ngoài nước.

Từ cánh đồng đến tên tuổi của hạt gạo

Chế biến gạo chất lượng cao tại TP Cần Thơ (Ảnh minh họa: THM)

.Khoảng cách giá trị đang cho thấy bài toán thương hiệu rõ hơn. Ông Hồ Quang Cua dẫn chứng gạo thơm Việt Nam hiện quanh mức 500 USD một tấn, trong khi gạo có thương hiệu vào thị trường Mỹ đạt tới 1.000 USD, còn gạo mua sô của Trung Quốc khoảng 700 USD.

Ông Vũ Ngọc Đỉnh cho biết gạo Việt Nam phần lớn được bán dưới dạng nguyên liệu, sau đó doanh nghiệp nước ngoài nhập về và dán nhãn của họ. Điều này khiến người tiêu dùng thế giới chưa nhận diện được giá trị riêng của gạo Việt. Ông nói thực trạng đáng buồn là gạo Việt Nam hiện vẫn được nhận diện như một sản phẩm giá rẻ, chưa được biết đến qua phẩm chất đặc biệt của nó — chia sẻ với Tuổi Trẻ.

Theo ông Hoan, khi người mua chỉ muốn trả giá thấp nhất còn người bán chỉ muốn bán giá cao nhất, hai bên sẽ đứng ở hai phía đối lập của bàn đàm phán; chỉ khi cùng hướng đến mục tiêu làm ra hạt gạo ngon hơn, có thương hiệu hơn thì các bên mới thực sự ngồi chung một phía để cùng kiến tạo giá trị.

Từ đề xuất của ông Quyết, ông Cua đến sự đồng thuận của doanh nghiệp và chuyên gia — trong đó có ông Lê Minh Hoan, người cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ mua bán theo mùa vụ sang cùng nông dân kiến tạo giá trị lâu dài, thay vì để hai bên chỉ đứng ở thế mặc cả giá — câu chuyện thương hiệu gạo đang được đặt lại.

Lê Toan (tổng hợp)