Nông nghiệp công nghệ cao đang đối mặt với hai trở ngại lớn: chi phí đầu tư ban đầu quá cao và đầu ra sản phẩm thiếu ổn định. Để mô hình này phát triển mạnh, cần một chiến lược đồng bộ về vốn, thị trường, nhân lực và cơ chế hỗ trợ của Nhà nước.
- “Thương người như thể thương thân” – cội nguồn đạo đức Đại Việt
- Không lập hóa đơn có thể bị phạt tới 80 triệu đồng từ ngày 16/1/2026
- Cán bộ xã chiếm đoạt tiền cứu trợ gây phẫn nộ dư luận
Đầu tư lớn, thiếu đầu ra: Nông dân khó mạnh dạn đổi mới
Từ năm 2021, HTX Nông nghiệp xanh Đào Gia (Phú Thọ – Vĩnh Phúc cũ) dành 6.000 m² trong tổng diện tích 2 ha để trồng dưa lưới, dưa lê, dưa leo theo chuẩn VietGAP. Mỗi năm, HTX cung cấp ra thị trường hàng tấn dưa chất lượng cao, giá dao động 35.000–50.000 đồng/kg.
Theo quản lý HTX Văn Thị Yến, mô hình dưa lưới công nghệ cao mang lại giá trị kinh tế gấp 10 lần trồng lúa. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu rất lớn: nhà màng – nhà lưới khép kín, nền đất phủ bạt, hệ thống tưới nhỏ giọt quốc tế, điện – ánh sáng – nhiệt độ kiểm soát nghiêm ngặt. Chỉ riêng 1.000 m² nhà màng đã cần hơn 600 triệu đồng; chi phí giống và phân bón cho mỗi vụ cũng trên 70 triệu đồng.
“Khó khăn lớn nhất là vốn. Dù ngân hàng có ưu đãi nhưng HTX khó tiếp cận vì điều kiện vay quá chặt. Đầu ra cũng tự tìm, không có doanh nghiệp bao tiêu, dễ rơi vào cảnh trắng tay nếu thị trường biến động”, chị Yến chia sẻ.
Tương tự, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao GroFarm tại nhiều tỉnh ven biển cho năng suất cao, tôm sống khỏe 85–90%, chi phí giảm 20–25%. Nhưng anh Đoàn Văn Đông (Hưng Yên – Thái Bình cũ) cho biết đầu ra vẫn phụ thuộc thương lái, dễ mất giá. Anh kỳ vọng có quy hoạch vùng nuôi lớn và ứng dụng tiên tiến để hướng đến xuất khẩu.
Nguồn vốn đầu tư lớn và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định trở thành rào cản khiến nông dân e ngại đổi sang nông nghiệp công nghệ cao.
Cần chiến lược tổng thể: từ tín dụng, thị trường đến nhân lực
Dù Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ, doanh nghiệp và HTX vẫn chưa đủ động lực vì rủi ro thời tiết, dịch bệnh và nguy cơ không thu hồi vốn. Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy nhận định Việt Nam chưa có chiến lược phát triển cụ thể từng ngành hàng gắn với thị trường mục tiêu, đồng thời thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao để tham mưu chính sách.
Ông cho rằng thị trường tiêu thụ sản phẩm công nghệ cao còn hạn chế vì chưa có hệ thống phân phối riêng. Khi nông dân tự đưa hàng ra thị trường sẽ bị cạnh tranh giá với nông sản sạch khác, khó hoàn vốn.
Theo chuyên gia Phạm Xuân Hòe, nút thắt lớn nhất là tín dụng. HTX khó vay vốn vì thiếu tài sản thế chấp, vốn điều lệ quá nhỏ. Ông đề nghị hợp nhất các quỹ bảo lãnh hiện có thành một Quỹ bảo lãnh chung toàn quốc, vốn điều lệ đủ lớn để hỗ trợ HTX vay vốn hiệu quả, với tỷ lệ bảo lãnh khoảng 15% vốn điều lệ.
Giới chuyên gia cho rằng muốn tháo gỡ rào cản cho nông nghiệp công nghệ cao cần một chiến lược tổng thể: tín dụng linh hoạt, quỹ bảo lãnh mạnh, đất đai thuận lợi, hạ tầng thị trường và hệ thống phân phối đồng bộ. Dù vẫn đối mặt nhiều thách thức, khát vọng chuyển đổi sang nông nghiệp công nghệ cao đang mở ra cơ hội mới cho nông dân, đòi hỏi sự đồng hành mạnh mẽ và toàn diện của Nhà nước.
Theo: VOV
