Hà Nội đang xây dựng cơ chế xử lý các công trình vi phạm tại 12 dự án liên quan đến doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản đại diện, quản lý, sở hữu hoặc tham gia góp vốn, hợp tác đầu tư, với phương án xem xét giữ nguyên hiện trạng, cho tồn tại có điều kiện hoặc tháo dỡ.
- Tài xế xe trộn bê tông bị phạt 28 triệu đồng
- Ninh Bình: Người đàn ông 67 tuổi tử vong sau khi cứu 2 cháu bé
- Từ những tài khoản ngân hàng đến đường dây rửa tiền 117 tỷ đồng
Dự thảo nghị quyết của HĐND TP Hà Nội đưa ra các tiêu chí phân loại công trình dựa trên mức độ đáp ứng yêu cầu về an toàn, quy hoạch, hạ tầng và khả năng khắc phục vi phạm. Theo kế hoạch trình tại kỳ họp dự kiến trong tháng 10, thành phố cũng đề xuất phương án bồi thường, bố trí chỗ ở và phân định trách nhiệm tài chính đối với các trường hợp phải di dời.
Theo báo cáo đánh giá tác động của Sở Xây dựng Hà Nội, 12 dự án được rà soát gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La, CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn – Kim Lũ, các tòa VP3, VP5, VP6 cùng tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại Linh Đàm. Những dự án này tồn tại vi phạm về đầu tư, đất đai, quy hoạch và xây dựng trong thời gian dài nhưng chưa được xử lý dứt điểm.
Hơn 18.000 căn hộ phát sinh so với quy hoạch hoặc giấy phép
Số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng tại các dự án là 6.759 căn, trong khi số lượng thực tế lên tới 24.943 căn, chênh lệch 18.184 căn. Theo cơ quan chuyên môn, tình trạng này làm gia tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân.
Sở Xây dựng nhận định việc áp dụng các quy định hiện hành để tháo dỡ phần công trình vi phạm và di dời số lượng lớn người dân có thể tác động đến trật tự, an sinh xã hội, đồng thời phát sinh khiếu kiện đông người. Vì vậy, thành phố nghiên cứu cơ chế đặc thù để giải quyết các tồn tại, song nhấn mạnh việc cho phép công trình tiếp tục tồn tại không đồng nghĩa với hợp thức hóa sai phạm.
Theo dự thảo, nhóm thứ nhất gồm những công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp và đáp ứng các điều kiện để được giữ nguyên hiện trạng. Các tiêu chí bao gồm bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, không gây ảnh hưởng đến công trình lân cận, đáp ứng yêu cầu hạ tầng hoặc có phương án bổ sung phù hợp.
Công trình thuộc nhóm này còn phải bảo đảm hài hòa với cảnh quan, không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông và quy định về tĩnh không. Việc xem xét cho tồn tại vì thế phụ thuộc vào mức độ đáp ứng các yêu cầu cụ thể, thay vì chỉ căn cứ vào tình trạng công trình đã được đưa vào sử dụng.
Nhóm thứ hai áp dụng với những công trình chưa đáp ứng một số tiêu chí nhưng có khả năng khắc phục thông qua giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng, di dời cư dân hoặc chuyển đổi công năng. Đây là phương án dành cho các trường hợp có thể xử lý những hạn chế mà chưa nhất thiết phải tháo dỡ toàn bộ hạng mục liên quan.
Đối với nhóm thứ ba, dự thảo yêu cầu tháo dỡ những công trình không bảo đảm an toàn, không đáp ứng yêu cầu về cảnh quan hoặc vi phạm chỉ giới, hành lang bảo vệ mà không thể khắc phục. Nhóm này còn bao gồm nhà ở thấp tầng xây dựng trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình trong trường hợp không thể điều chỉnh quy hoạch.
Với các căn hộ thuộc diện phải di dời, dự thảo đưa ra một số phương án để người mua nhà thỏa thuận với chủ đầu tư. Các lựa chọn gồm nhận tiền bồi thường, chuyển sang căn hộ tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện hoặc được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện có thể phát sinh những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống cư dân. Sở Xây dựng lưu ý rằng trong cùng một dự án, có căn hộ được tiếp tục sử dụng nhưng cũng có căn hộ phải di dời, từ đó tiềm ẩn nguy cơ khiếu kiện giữa những người chịu tác động khác nhau.
Nhiều cư dân đã sinh sống tại các dự án khoảng 10 năm trở lên, nên việc chuyển nơi ở có thể ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt của gia đình. Báo cáo cũng đề cập khả năng một lượng lớn người dân chuyển đến khu vực khác, dự kiến có thể là dự án Thanh Hà – Cienco5, qua đó tạo thêm áp lực cho hạ tầng tại nơi tiếp nhận nếu chưa có sự chuẩn bị phù hợp.
Về kinh phí xử lý, dự thảo xác định chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí khắc phục vi phạm, di dời, bồi thường, hỗ trợ tạm cư, tháo dỡ và bổ sung hạ tầng. Các khoản chi này không sử dụng ngân sách nhà nước.
Ngay cả với công trình được phép tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vi phạm và hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai. Sau khi các nghĩa vụ tài chính được thực hiện đầy đủ, việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà sẽ tiến hành theo quy định hiện hành.
Trường hợp chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng không hoàn thiện hồ sơ, người mua nhà có thể trực tiếp đề nghị cơ quan chức năng giải quyết. Theo tờ trình của UBND TP Hà Nội, dự thảo nghị quyết dự kiến được HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp trong tháng 10.
Minh Tâm (tổng hợp)
