34 hộ dân rời nhà, chờ phương án an cư

Tại xã Đồng Lương, Thanh Hóa, 34 hộ dân với 180 nhân khẩu phải rời nhà để bảo đảm an toàn trước nguy cơ sạt lở, nhưng phương án ổn định chỗ ở lâu dài vẫn chưa được xác định đầy đủ cho tất cả các gia đình bị ảnh hưởng.

Theo ghi nhận ngày 14/10, sườn đồi Na Lo xuất hiện những vết nứt dài hơn 1.000m, có nơi đất sụt sâu 1,6m; tại Na Niêng, các vết nứt kéo dài từ 70-100m. Đợt mưa lớn từ ngày 13 đến 19/9 khiến địa hình biến dạng, làm sập và hư hỏng 9 ngôi nhà, đồng thời đe dọa tuyến đường tỉnh 530B.

Bà Lương Thị Giang, người dân thôn Tân Lập, vẫn chưa thể trở về căn nhà gia đình mới xây chưa lâu. Bà kể: “Căn nhà kiên cố mới xây chưa lâu đã bị đất từ đồi sạt xuống, làm tường nhà bếp bị nứt gãy, sập tường, khiến gia đình có nhà mà không thể quay về”.

Đồi Na Lo và Na Niêng nằm sát thôn Tân Lập, nơi các hộ dân sinh sống ổn định trước khi xảy ra đợt mưa lớn giữa tháng 9. Khu vực này trước đó chưa từng được xếp vào diện có nguy cơ sạt lở cao.

Ngay khi phát hiện các vết nứt, chính quyền xã Đồng Lương đã đưa toàn bộ 34 hộ dân đến nơi tạm trú an toàn. Đến ngày 29/9, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 3221/QĐ-UBND, công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở đất tại hai khu đồi Na Lo và Na Niêng.

Đây không phải địa bàn duy nhất của Thanh Hóa xuất hiện tình trạng nứt, sụt đất trong mùa mưa năm nay. Các huyện miền núi Mường Lát, Quan Sơn và Như Xuân cũng ghi nhận hiện tượng tương tự sau những đợt mưa kéo dài.

Không chỉ nhà ở, 4 lớp học khu lẻ thuộc Trường Mầm non Đồng Lương cũng nằm trong vùng bị ảnh hưởng. Vì vậy, việc ứng phó với sạt lở còn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn cho giáo viên và trẻ nhỏ.

Bài toán tái định cư chưa có lời giải cho tất cả hộ dân

Có những vị trí nền đất cũ sụt xuống sâu hơn 1,6m. (Ảnh minh họa: THM)

Trong số 34 hộ bị ảnh hưởng, mới có 18 hộ thuộc diện thụ hưởng Đề án sắp xếp, ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở đất ở các xã miền núi tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026-2030. Như vậy, 16 hộ còn lại vẫn chưa có cơ chế hỗ trợ tái định cư rõ ràng, dù cũng phải rời nhà vì nguy cơ sạt lở.

Ông Hà Văn Bằng, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lương, cho biết: “16 hộ còn lại chưa thuộc diện dự án, nên việc tìm phương án ổn định chỗ ở cho các gia đình này cần được quan tâm, xem xét”.

Người dân sống bất an dưới chân núi sạt lở. (Ảnh minh họa: THM)

Việc các hộ dân cùng chịu ảnh hưởng nhưng không thuộc cùng diện hỗ trợ đặt ra yêu cầu xem xét phương án ổn định chỗ ở cho toàn bộ người dân trong vùng nguy hiểm. Quyết định công bố tình huống khẩn cấp giúp xác lập tình trạng cần ứng phó, nhưng câu chuyện an cư vẫn cần được giải quyết bằng phương án cụ thể, phù hợp với hoàn cảnh của từng nhóm hộ.

Trong khi các vết nứt trên đồi Na Lo và Na Niêng vẫn được ghi nhận, 34 hộ dân thôn Tân Lập vẫn mong có nơi ở an toàn lâu dài. Với những gia đình chưa nằm trong diện dự án, việc tìm được hướng hỗ trợ phù hợp càng trở nên cấp thiết, nhất là khi nguồn lực của chính quyền cấp xã còn hạn chế.

Lê Toan (tổng hợp)