Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công hai tàu chở dầu được quân đội Mỹ hộ tống trên không tại eo biển Hormuz, buộc các tàu này dừng lại giữa tuyến đường.
- Triệt phá đường dây mua bán linh kiện lắp ráp súng ná qua mạng xã hội
- Tòa phúc thẩm giảm án tử hình xuống chung thân cho một bị cáo trong vụ giết người tại quán ăn ở TP.HCM
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
Theo tuyên bố ngày 31/7 của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), hai tàu chở dầu bị tấn công khi đi theo “tuyến đường không được công bố” tại eo biển Hormuz, sau khi phớt lờ các cảnh báo từ phía Iran. Bốn tàu chở dầu khác lập tức đổi hướng, quay về vị trí ban đầu; cùng thời điểm, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã điều hướng lại 24 tàu thương mại và lên kiểm tra 4 tàu khác trong khu vực để bảo đảm tuân thủ quy định.
Tàu không dừng lại theo cảnh báo. Tàu bị tấn công.
Bốn tàu còn lại quay đầu ngay lập tức, không chờ thêm một cảnh báo nào khác. IRGC nói rõ trong tuyên bố rằng các tàu chở dầu “không tuân thủ quy định” đã bị buộc phải dừng lại, một cách diễn đạt cho thấy phía Iran xem đây là hành động thực thi, không phải một cuộc tấn công ngẫu nhiên.
Bản đồ các tuyến đường hàng hải di chuyển qua khu vực eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: Tin 360)
IRGC ra thêm một tuyên bố, nói thẳng: “Để đáp lại tuyên bố sai lệch của CENTCOM, chúng tôi đã thông báo cho tất cả chủ tàu và công ty bảo hiểm không nên quan tâm đến các thông báo của CENTCOM”. Đây không phải lời cảnh báo suông. Nó là một tuyên bố nhắm thẳng vào uy tín của CENTCOM trong mắt giới vận tải biển và bảo hiểm hàng hải, những bên quyết định tàu nào đi qua đâu.
Phía Mỹ không im lặng trước lời cáo buộc đó. CENTCOM bác bỏ tuyên bố của IRGC cho rằng tuyến đường qua Hormuz là không an toàn, khẳng định mối đe dọa chính đối với thủy thủ đoàn dân sự đến từ phía Iran. Hai bên đưa ra hai bức tranh trái ngược về cùng một vùng biển, cùng một thời điểm.
Trước đó, hôm 21/6, các tàu chở hàng thương mại và tàu chở dầu thô đã neo đậu tại vịnh Oman, ngoài khơi bờ biển Muscat, chuẩn bị di chuyển qua eo biển Hormuz. Bối cảnh đó cho thấy hoạt động hàng hải qua khu vực này vẫn diễn ra bình thường trước khi căng thẳng leo thang thành vụ tấn công ngày 31/7.
Mỹ đã cùng Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế dựng một lộ trình mới, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, ở phía nam eo biển Hormuz. Tàu thương mại được khuyến khích chọn tuyến này thay vì tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran. Về lý thuyết, đó là một giải pháp tránh né rủi ro. Trên thực tế, nó trở thành một điểm tranh cãi mới.
Iran gọi đó là việc Mỹ “áp đặt ý muốn” lên chính phủ Oman, gọi tuyến phía nam là “tuyến hàng hải trái phép”. Một bên gọi là an toàn. Một bên gọi là xâm phạm. Không có vùng xám giữa hai cách gọi tên đó.
Tàu hàng qua eo biển này từng bị tấn công trước đây, không phải lần đầu. Đòn đáp trả nối tiếp đòn đáp trả giữa Iran và Mỹ, mỗi lần lại siết chặt thêm một vòng căng thẳng. Không ai trong hai bên lùi bước trước bên kia trong các tuyên bố công khai.
Ở Hormuz, dầu vẫn phải đi qua. Tàu vẫn phải chọn tuyến. Và mỗi chuyến đi qua vùng biển này giờ đây đều mang theo một câu hỏi không ai trả lời chắc chắn: tuyến nào, dưới lá cờ hộ tống nào, sẽ là tuyến an toàn tiếp theo.
Vũ Quyến (tổng hợp).
