Lãi suất liên ngân hàng tăng đỉnh 3 năm, áp lực thanh khoản rõ nét cuối năm

Lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng lên 7%/năm, mức cao nhất ba năm. Diễn biến này phản ánh áp lực vốn gia tăng khi nhu cầu vay mượn trong hệ thống ngân hàng tăng mạnh dịp cuối năm và chênh lệch giữa tín dụng – huy động tiếp tục nới rộng.

Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh ở nhiều kỳ hạn ngắn

Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VBA), lãi suất bình quân VND trên thị trường liên ngân hàng ngày 1/12 tăng mạnh ở hầu hết kỳ hạn. Các nhà băng điều chỉnh lãi suất chào bình quân tăng từ 0,80 đến 1,62 điểm % so với cuối tuần trước.

Lãi suất qua đêm – chiếm khoảng 90% giá trị giao dịch – tăng lên 7%/năm, mức cao nhất từ tháng 11/2022. Kỳ hạn một tuần tăng lên 7,3%/năm. Kỳ hạn hai tuần ở mức 6,1%/năm. Kỳ hạn một tháng tăng lên 6,95%/năm.

Lãi suất USD cũng biến động nhẹ. Kỳ hạn qua đêm tăng 0,01 điểm %, lên 3,92%/năm. Các kỳ hạn một và hai tuần giữ nguyên ở mức 3,98%/năm và 4,02%/năm. Kỳ hạn một tháng giảm xuống 4,05%/năm.

Từ đầu tháng 10, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì xu hướng đi lên. Lãi suất qua đêm tăng từ 4,3%/năm lên 6,1%/năm vào ngày 22/10. Cuối tháng 11, lãi suất nhiều kỳ hạn vượt 6%/năm. Ngày 25/11, lãi suất qua đêm và kỳ hạn một tuần cùng ở mức 6,5%/năm.

Giới phân tích nhận định thị trường đang thiếu hụt đồng thời cả VND và USD. Áp lực này có thể khiến lãi suất duy trì mức cao từ nay đến cuối năm và kéo dài sang kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Thanh khoản hệ thống chịu sức ép từ tín dụng tăng nhanh hơn huy động

Áp lực lãi suất tăng trong bối cảnh tín dụng toàn hệ thống tăng nhanh hơn đáng kể so với huy động vốn. Nhiều ngân hàng như VPBank, ACB, SHB hay MB ghi nhận tăng trưởng cho vay vượt mạnh huy động trong 9 tháng đầu năm, buộc các ngân hàng đẩy lãi suất tiết kiệm để bổ sung nguồn vốn.

Tính đến cuối tháng 9, tín dụng tăng 13,4%, trong khi huy động chỉ tăng 9,7%. Khoảng cách này tiếp tục mở rộng trong quý IV. Một số tổ chức dự báo tín dụng năm 2025 có thể tăng 18%, còn huy động tăng thấp hơn khoảng 3 điểm %.

Tình trạng “lệch pha” thể hiện rõ từ nửa đầu tháng 10 khi lãi suất liên ngân hàng bắt đầu bật tăng. Cuối năm, nhu cầu vốn của doanh nghiệp gia tăng để phục vụ sản xuất – kinh doanh, khiến chi phí vốn chịu áp lực lớn.

Ông Lê Hoài Ân cho biết xu hướng tăng lãi suất huy động diễn ra rõ rệt trong 1–2 tháng gần đây, nhất là khối ngân hàng thương mại cổ phần. Đến đầu tháng 12, nhóm ngân hàng quốc doanh cũng bắt đầu nâng lãi suất. Kỳ hạn dưới 6 tháng tại nhiều ngân hàng đã chạm trần 4,75%/năm, trong khi kỳ hạn dài phổ biến ở mức 6–7%/năm.

Giới phân tích nhận định áp lực lãi suất có thể kéo dài sang năm 2026. Khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Để đạt mục tiêu này, tín dụng cần tăng đến 25%, đòi hỏi lượng vốn lớn cho toàn hệ thống.

Ngân hàng Nhà nước tăng mạnh bơm vốn qua thị trường mở

Ông Vũ Minh Trường, Giám đốc Khối Nguồn vốn và Thị trường tài chính VPBank. Cho biết chênh lệch giữa tín dụng và huy động kéo dài. Khiến các ngân hàng phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng. Trong khi đó, lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng cùng tăng. Làm áp lực thanh khoản hiện rõ.

Để hỗ trợ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đẩy mạnh bơm vốn qua kênh thị trường mở (OMO). Phiên giao dịch 1/12 ghi nhận gần 41.000 tỷ đồng được chào thầu với bốn kỳ hạn 7, 14, 28 và 91 ngày, lãi suất 4%. Quy mô này gấp gần ba lần phiên 28/11.

Từ đầu năm 2025, NHNN duy trì bơm ròng VND và tăng mạnh từ cuối tháng 6. Giữa tháng 11, NHNN lần đầu triển khai kỳ hạn OMO lên đến 105 ngày. Dài hơn nhiều so với mức 7–91 ngày trước đây.

Việc mở rộng kỳ hạn và tăng quy mô OMO cho thấy định hướng điều hành tập trung ổn định thanh khoản hệ thống. Duy trì hỗ trợ dài hạn giúp giảm biến động lãi suất và tạo nguồn vốn đều cho thị trường trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Theo: Khai Mở