Liên Hiệp Quốc cảnh báo thế giới bước vào kỷ nguyên thời tiết cực đoan

COP31 khai mạc tại Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc cảnh báo thế giới bước vào kỷ nguyên thời tiết cực đoan. Nhiệt độ tăng, băng tan và mực nước biển dâng đòi hỏi các quốc gia hành động quyết liệt hơn.

Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP31 chính thức khai mạc ngày 9/11 tại thành phố Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ). Ngay trong ngày đầu hội nghị, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres cảnh báo hiện tượng siêu El Nino đang tác động sâu rộng đến Trái đất, vốn đã nóng lên do biến đổi khí hậu.

Ông Guterres cho rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn mới, khi các kỷ lục khí hậu liên tục bị phá vỡ và thiệt hại về con người ngày càng gia tăng. Đáng chú ý, những quốc gia ít đóng góp nhất vào nguyên nhân gây biến đổi khí hậu lại thường phải gánh chịu hậu quả đầu tiên và nghiêm trọng nhất.

Người đứng đầu Liên Hiệp Quốc kêu gọi các nhà lãnh đạo không chỉ dừng lại ở những cam kết, mà cần thực hiện các biện pháp cụ thể. Trong đó, ưu tiên cắt giảm khí thải, đẩy nhanh chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch và tăng nguồn tài chính hỗ trợ những quốc gia dễ bị tổn thương.

Nhiệt độ tăng, băng tan và sức ép hành động

Cảnh báo của Liên Hiệp Quốc được đưa ra cùng thời điểm Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) công bố những số liệu đáng chú ý về tình trạng khí hậu. Theo báo cáo, năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiệt độ toàn cầu cao bất thường, băng tan và mực nước biển dâng.

Người dân lội qua một tuyến đường bị ngập ở thành phố Guwahati, Ấn Độ ngày 1.9
(Ảnh minh họa: THM).

Từ tháng 1 đến tháng 9, nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu cao hơn khoảng 1,47 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp. Trong khi đó, El Nino năm nay được dự báo mạnh nhất kể từ năm 1950, có khả năng khiến nhiệt độ tiếp tục lập kỷ lục vào năm 2027. Reuters nhận định năm 2026 đang trên đà trở thành một trong 4 năm nóng nhất lịch sử.

Tình trạng Trái đất ấm lên cũng làm gia tăng tốc độ tan băng. Trong báo cáo năm 2025, WMO ước tính lượng nước thất thoát do băng tan mỗi giây đủ để lấp đầy 5 hồ bơi tiêu chuẩn Olympic.

Dù vậy, vẫn có những tín hiệu tích cực trong nỗ lực ứng phó thiên tai. Số quốc gia có hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai tăng từ 55 vào năm 2015 lên 136 vào năm 2025. Đây là bước tiến giúp các cộng đồng chủ động hơn trước những rủi ro do thời tiết cực đoan gây ra.

Tại COP31, diễn ra từ ngày 9 đến 20/11, Thổ Nhĩ Kỳ đặt mục tiêu điện khí hóa hơn 1/3 nền kinh tế toàn cầu vào năm 2035, so với mức khoảng 1/5 hiện nay.

Chủ tịch COP31 Murat Kurum kỳ vọng quá trình chuyển đổi sẽ mang lại lợi ích thiết thực thông qua các tòa nhà tiết kiệm năng lượng, giao thông công cộng sạch và việc làm mới. Những mục tiêu này cũng cho thấy ứng phó biến đổi khí hậu cần gắn với những thay đổi cụ thể trong đời sống và hoạt động kinh tế.

Trước những cảnh báo ngày càng rõ ràng, việc giảm phát thải, phát triển năng lượng sạch và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm không thể chỉ nằm trên giấy. Những hành động thiết thực và sự chung tay của các quốc gia sẽ góp phần bảo vệ cộng đồng trước một thế giới ngày càng khó lường về khí hậu.

Lê Toan (tổng hợp)