Nepal — Lũ quét tại khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc khiến gần 600 người thiệt mạng, hàng nghìn người mất tích và một hồ chắn dòng mới đang đe dọa gây thêm thảm họa.
- Doanh nghiệp đối thoại thẳng với chính quyền
- Nhờ bạn đứng tên sổ đỏ, đòi lại bất thành rồi nổ súng trả thù
- Người Hải Phòng xem camera giao thông ngay trên điện thoại
Từ sáng 26/8, dòng bùn đá và băng khổng lồ tràn qua các thung lũng ven sông Trishuli và Bhote Koshi, gây thiệt hại nghiêm trọng ở Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc. Đến tối 28/8, nhà chức trách Nepal ghi nhận 579 người chết, trong khi số người mất tích vẫn được các nguồn thống kê trong khoảng 1.900-2.500 người.
Theo Cơ quan Quản lý và Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai Quốc gia Nepal, ít nhất 5-7 người tại Tây Tạng cũng thiệt mạng, đưa tổng số nạn nhân lên gần 600. Khoảng 93.000 người ở các huyện Rasuwa, Nuwakot, Dhading và Chitwan bị ảnh hưởng bởi thảm họa.
Ông David Fisher, Trưởng đại diện Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) tại Nepal, nhận định số người chết “hiện rất cao và đáng tiếc là nhiều khả năng sẽ còn tăng tiếp”.
Thảm họa bắt đầu khi một mảng sông băng rộng khoảng 0,2 km² tách khỏi dãy Himalaya ở độ cao hơn 5.000 m rồi đổ xuống thung lũng sông Lhende, nơi thấp hơn khoảng 1.200 m. Băng, đá và trầm tích chặn dòng nước trong thời gian ngắn, hình thành một “con đập tự nhiên”.
Khi khối chắn vỡ, nước tích tụ cùng bùn đá tràn xuống hạ lưu với vận tốc được một chuyên gia địa chất Trung Quốc ước tính khoảng 180 km/h. Mực nước sông Trishuli tại một số nơi tăng khoảng 9 m chỉ trong 30 phút.
Cửa khẩu Gyirong phía Trung Quốc gần như bị san phẳng, chỉ còn lại bùn đất theo mô tả của quan chức cứu hộ. Hơn 41 cây cầu và khoảng 42 km đường bị phá hủy, khiến nhiều khu vực bị cô lập và việc tiếp cận người gặp nạn trở nên khó khăn.
Hơn 3.700 người đã được giải cứu tại Nepal. Quân đội nước này vẫn tìm cách đưa 350 người mắc kẹt trong một đường hầm tại nhà máy thủy điện ra ngoài an toàn.
Một thảm họa chưa kịp lắng xuống
Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là khu vực không có mưa lớn bất thường trước khi lũ quét xảy ra. “Lượng mưa rất thấp trước đó về cơ bản làm vô hiệu hóa mọi hệ thống cảnh báo lũ lụt đang hoạt động trên thế giới”, ông Hatim Sharif, nhà thủy văn học tại Đại học Texas (Mỹ), nói với AFP.
Khi các đội cứu hộ còn tìm kiếm người sống sót trong lớp bùn, một hồ chắn dòng mới hình thành từ đống đổ nát lại bắt đầu tích nước. Giới chức Trung Quốc cảnh báo khoảng 3 triệu m³ nước, tương đương khoảng 1.200 bể bơi Olympic, có thể dồn vào hồ trong vài ngày tới.
Nguy cơ đập tự nhiên vỡ buộc nhiều đội cứu hộ phải tạm dừng hoạt động và rời hiện trường để bảo đảm an toàn. Việc ứng phó với thảm họa vừa xảy ra vì thế phải song song với phòng tránh một đợt thiên tai khác, trong lúc thời gian tìm kiếm người mất tích ngày càng thu hẹp.
Các cơ quan chức năng vẫn đối chiếu danh sách du khách, người hành hương và công nhân thủy điện nên con số mất tích giữa các nguồn chưa thống nhất, dao động từ khoảng 1.900 đến 2.500 người.
Sau lớp bùn đất và những con số thương vong vẫn còn một câu hỏi chưa có lời đáp: ngọn núi sẽ giữ được sự yên tĩnh mong manh ấy trong bao lâu, khi một hồ nước mới đang chờ phía trước?
Lê Toan (tổng hợp)
