Tháng 12/2025, Quốc hội thông qua Luật Giáo dục Đại học sửa đổi nhằm khắc phục bất cập của Luật 34/2018/QH14. Luật mới mở rộng tự chủ đại học, tăng vai trò Nhà nước, thúc đẩy chuyển đổi số, khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.
- Vụ sát hại bạn gái tại Hàn Quốc: Bản án nặng vì che giấu tội ác kéo dài
- 96 ngày vượt cửa tử của cậu bé 5 tuổi bị cha tưới xăng đốt phòng trọ
- Ném vali vào nhà nguyên Bí thư để che giấu tội
Tự chủ đại học toàn diện hơn, giảm phụ thuộc tự chủ tài chính
Luật Giáo dục Đại học sửa đổi năm 2025 thể chế hóa quan điểm “tự chủ nhưng không tự lo”. Quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học không còn phụ thuộc mức độ tự chủ tài chính. Đây là điểm thay đổi quan trọng so với Luật 34/2018/QH14 trước đây. Theo Luật 2025, Nhà nước giữ vai trò đầu tư chủ đạo cho hệ thống đại học công lập.
Nguồn lực được ưu tiên cho ngành mũi nhọn và lĩnh vực chiến lược. Các trường tư thục được hỗ trợ có chọn lọc để phát triển bền vững. Luật mới mở rộng quyền tự chủ tài chính cho các trường đại học. Cơ sở được quyết định thu, chi và quản lý tài sản hợp pháp. Tuy nhiên, quyền tự chủ gắn chặt với chất lượng đào tạo. Trường không đạt chuẩn sẽ bị hạn chế tự chủ. Nghĩa vụ giải trình và minh bạch thông tin được quy định chặt chẽ hơn.
Thúc đẩy chuyển đổi số và hệ sinh thái khoa học công nghệ
So với Luật 34, Luật 2025 bổ sung nhiều cơ chế cho khoa học công nghệ. Các trường được thành lập tổ chức nghiên cứu và trung tâm đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp khoa học công nghệ trong trường đại học được pháp luật công nhận. Luật mới khuyến khích liên kết chặt chẽ giữa trường đại học và doanh nghiệp. Hoạt động đào tạo gắn với nhu cầu xã hội và thực hành nghề nghiệp. Cơ chế hợp tác được thiết kế rõ ràng, giảm rào cản thủ tục hành chính.
Chuyển đổi số trở thành yêu cầu bắt buộc trong toàn bộ hoạt động đại học. Các trường phải ứng dụng công nghệ trong quản trị và đào tạo. Giảng viên và người học cần đáp ứng chuẩn năng lực số. Việc ứng dụng công nghệ phải bảo đảm an toàn thông tin. Luật nhấn mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền sở hữu trí tuệ.
Tăng chính sách hỗ trợ đào tạo sau đại học và nghiên cứu sinh
Luật Giáo dục Đại học sửa đổi năm 2025 dành sự quan tâm rõ nét cho đào tạo sau đại học. Các chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh được quy định cụ thể hơn. Nghiên cứu sinh có cơ hội tiếp cận học bổng và nguồn hỗ trợ dài hạn. Luật mới bổ sung quỹ học bổng quốc gia để phát triển nhân tài. Chính sách này tạo cú hích cho đào tạo tiến sĩ trong nước. Mục tiêu là nâng cao chất lượng đội ngũ khoa học và giảng dạy.
Bên cạnh đó, Luật 2025 làm rõ giá trị các loại văn bằng chuyên sâu. Các văn bằng như kỹ sư và bác sĩ chuyên khoa được định danh rõ ràng. Quy định mới giúp tăng lợi thế cho khối ngành kỹ thuật và y khoa. Đây là điểm khắc phục những bất cập tồn tại nhiều năm trong hệ thống đào tạo.
Điều chỉnh mô hình Hội đồng trường theo hướng tinh gọn
Quy định về Hội đồng trường là thay đổi đáng chú ý của Luật 2025. Với cơ sở giáo dục đại học tư thục, Hội đồng trường tiếp tục giữ vai trò quản trị cao nhất. Nhà đầu tư được bảo đảm quyền quyết định chiến lược và nhân sự chủ chốt. Đối với các trường công lập, Luật 2025 điều chỉnh mô hình quản trị. Hội đồng trường không còn tổ chức phổ biến như trước.
Quyền bổ nhiệm lãnh đạo thuộc cơ quan quản lý có thẩm quyền. Mục tiêu là giảm tầng nấc trung gian và tăng hiệu quả điều hành. Hội đồng khoa học vẫn được duy trì trong trường đại học. Vai trò tư vấn được quy định rõ về trách nhiệm và thẩm quyền. Những điều chỉnh này tạo điều kiện cho đại học vùng tái cấu trúc. Hệ thống giáo dục đại học được kỳ vọng vận hành thống nhất và hiện đại hơn.
Theo: Huế ngày nay
