Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo lượng mưa tháng 8 tại Bắc Bộ cao hơn trung bình nhiều năm 10-25%, kéo theo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.
- Thuê xe tự lái, làm giấy tờ giả để lừa đảo hàng tỷ đồng
- Chủ bãi xe ở Cửa Lò thu tiền giữ ô tô vượt giá niêm yết, bị phạt
- Rúng động đêm khuya, phát hiện thi thể nam thanh niên tại chung cư phường Tây Mỗ
Đất ở nhiều vùng núi phía Bắc đã bão hòa nước. Chỉ một trận mưa vừa cũng đủ gây họa.
Tháng 7, Bắc Bộ hứng chịu 6 đợt mưa lớn diện rộng. Mưa dồn vào Lai Châu, Lào Cai, Quảng Ninh và Tuyên Quang — những nơi ghi nhận nhiều điểm mưa rất to.
Từ tháng 4 đến tháng 7, tổng lượng mưa toàn vùng xấp xỉ trung bình nhiều năm. Nhưng con số đó che giấu một thực tế khác: trung du, miền núi và Tây Bắc mưa nhiều hơn 20-40%, còn Đông Bắc lại hụt 10-20%.
Số ngày mưa chỉ 60 ngày, ít hơn trung bình 68 ngày và ít hơn cùng kỳ năm ngoái 70 ngày. Mưa ít ngày hơn, nhưng dữ dội hơn. Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nói với VietNamNet nguyên nhân nằm ở rãnh áp thấp duy trì suốt tháng 7 trên Bắc Bộ.
Trên rãnh áp thấp đó, những vùng xoáy thấp hình thành ở độ cao 3.000-5.000m. Gió Đông Nam thổi mạnh ở tầng 1.500-5.000m, liên tục tiếp ẩm. Mưa giông cứ thế sinh ra, dồn về phía trung du và miền núi.
Tháng 8, mưa còn cao hơn trung bình 10-25%. Trung du và miền núi vẫn là nơi hứng nhiều nhất.
Đất đã no nước. Ông Hòa nói khả năng thấm của đất tại phần lớn vùng núi phía Bắc đã suy giảm đáng kể sau chuỗi mưa liên tiếp. Giờ chỉ cần một đợt mưa vừa đến to, ngắn ngày, là đủ để lũ quét ập xuống núi, sạt lở kéo theo, và nước tràn vào những khu trũng, khu đô thị thấp. Cơ quan khí tượng xếp nguy cơ này ở mức rất cao.
El Niño đang mạnh lên. Thông thường điều đó nghĩa là nắng nhiều hơn, mưa ít hơn. Nhưng ông Hòa nói rõ: không có nghĩa là sẽ không còn mưa lớn.
El Niño tác động không đều, và độ trễ của nó kéo dài 2-3 tháng. Năm 1997, El Niño bắt đầu từ tháng 4, nhưng mưa tháng 7-8 ở Bắc Bộ vẫn cao hơn trung bình 10-20%. Năm 2023 thì ngược lại — El Niño đến cùng thời điểm, mưa tháng 7 lại hụt 20-50%. Không có quy luật cố định nào cả.
El Niño được dự báo giữ cường độ mạnh đến rất mạnh tới đầu năm 2027. Bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông sẽ ít hơn bình thường. Nhiệt độ cả nước nhích lên 0,5-1,5 độ C, có nơi tới 2 độ C.
Nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ còn kéo dài đến đầu tháng 9 rồi giảm dần. Mùa đông năm nay đến muộn, ấm hơn, nhưng vẫn có thể có những đợt rét đậm, rét hại đến bất ngờ. Còn ở miền Trung, câu chuyện khác hẳn — nguy cơ thiếu mưa trong chính vụ tháng 10-11, mùa mưa kết thúc sớm, kéo theo khô hạn và xâm nhập mặn rình rập những tháng đầu năm 2027.
Vũ Quyến (tổng hợp).
