Thụy Sĩ, ngày 22-6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận Tehran đã chấp thuận việc để các chuyên gia năng lượng nguyên tử tiếp cận kho uranium. Cùng thời điểm, Washington chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu năng lượng nhằm tạo điều kiện cho thỏa thuận phi hạt nhân hóa vĩnh viễn.
- Đội Hoàng Sa – Hành trình từ cửa biển Sa Kỳ ra khơi xa
- Khởi tố 3 đối tượng giết mổ lợn mắc dịch tả châu Phi bán ra thị trường
- Bốn tàu LNG của Qatar cùng nhiều siêu tàu dầu vượt eo biển Hormuz bốc hàng
Đột phá đàm phán khi Mỹ nới lỏng trừng phạt dầu mỏ đối với Iran
Theo thông tin từ Bộ Tài chính Mỹ vào ngày 22-6, cơ quan này đã chính thức ban hành một giấy phép chung cho phép Iran thực hiện các hoạt động sản xuất và cung ứng dầu thô. Quyết định này có hiệu lực đến hết ngày 21-08, bao gồm cả việc kinh doanh các sản phẩm hóa dầu và xăng dầu có nguồn gốc từ quốc gia Trung Đông này. Đây được xem là một bước đi chiến lược của Washington nhằm thúc đẩy tiến trình đối thoại sau nhiều năm duy trì mạng lưới trừng phạt kinh tế dày đặc. Đại diện Nhà Trắng cũng cam kết sẽ kiểm soát chặt chẽ các nguồn tài sản được giải tỏa để đảm bảo dòng tiền phục vụ dân sinh thay vì tài trợ cho hoạt động khủng bố.
Ngay sau thông báo nới lỏng, tình hình lưu thông tại eo biển Hormuz đã ghi nhận những chuyển biến tích cực với khối lượng hàng triệu thùng dầu thô và khí đốt trở lại dòng chảy quốc tế. Dữ liệu từ hãng tin Reuters và đơn vị phân tích Kpler cho thấy có ít nhất bốn tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) do Qatar điều phối đã tiến vào vùng Vịnh. Đáng chú ý, hai siêu tàu chở dầu với sức chứa lên tới 4.000.000 thùng mỗi chiếc cũng đã xuất hiện tại khu vực này. Ngoài ra, các tàu nhỏ vận chuyển tổng cộng gần 2.000.000 thùng dầu đã rời eo biển để hướng ra vịnh Oman, đánh dấu sự hồi sinh của tuyến đường hàng hải huyết mạch nhất thế giới.
Kế hoạch pha loãng kho uranium của Tehran dưới sự giám sát từ phía quốc tế
Song song với những nhượng bộ về kinh tế, Iran đã nhất trí thực hiện các bước đi cụ thể nhằm giảm bớt lo ngại về chương trình hạt nhân của mình. Phó tổng thống Mỹ JD Vance nhấn mạnh rằng Tehran đã đồng ý mời các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) quay trở lại làm việc. Theo báo cáo gần nhất, quốc gia này đang sở hữu khoảng 440kg uranium làm giàu ở mức 60%, con số được đánh giá là rất gần với ngưỡng có thể chế tạo vũ khí hạt nhân. Giải pháp trọng tâm được các bên thống nhất là tiến hành pha loãng kho nhiên liệu này tại chỗ dưới sự giám sát nghiêm ngặt từ đội ngũ chuyên gia quốc tế.
Việc đưa các thanh sát viên trở lại được kỳ vọng sẽ bắt đầu ngay trong tuần này nhằm lấp đầy khoảng trống dữ liệu kể từ tháng 6-2025. Phát biểu tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock thuộc Thụy Sĩ, ông JD Vance ví von nỗ lực hiện tại mới chỉ là việc đặt nền móng cho một ngôi nhà chung bền vững chứ chưa phải là kết quả cuối cùng. Dù hai bên vẫn còn nhiều bất đồng cần xử lý, nhưng vòng đàm phán vừa qua đã tạo ra cơ sở quan trọng cho một thỏa thuận phi hạt nhân hóa toàn diện. Ông Vance nhận xét rằng đây là cột mốc khởi đầu đầy triển vọng để hướng tới việc thiết lập lại niềm tin và ổn định tình hình an ninh khu vực.
Nhật Minh (tổng hợp)
