Tối 1/9, quân đội Mỹ tiếp tục không kích các mục tiêu của IRGC tại miền nam Iran, chỉ hai ngày sau đợt tấn công trước, khiến giá dầu vượt 94 USD/thùng và làm gia tăng lo ngại căng thẳng Mỹ – Iran leo thang.
- Kinh tế Iran lao đao sau nửa năm trong vòng xoáy chiến sự
- Từ chuyến bay VN10 đến đường dây ma túy gần 29.000 tỷ đồng
- Lũ quét Nepal phơi bày mối nguy giấu trong lớp băng tan
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trên mạng xã hội X, lực lượng Mỹ bắt đầu tấn công mục tiêu IRGC từ 12h ngày 01/9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức 23h cùng ngày theo giờ Hà Nội.
CENTCOM cho biết đợt tấn công nhằm đáp trả việc IRGC gần đây tìm cách nhắm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz và quân nhân Mỹ đang đồn trú trong khu vực.
Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội rằng cuộc không kích là “hoàn toàn chính đáng”. Ông cảnh báo Iran sẽ phải hứng đòn “ở mức độ mạnh và cao hơn nhiều” nếu tìm cách trả đũa, đồng thời úp mở về một cuộc tấn công lớn hơn “đang chờ sẵn”.
Căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục lan rộng
Đợt không kích ngày 01/9 nối dài chuỗi căng thẳng bùng phát trở lại từ cuối tuần trước. Ngày 30/8, quân đội Mỹ tấn công các bệ phóng của IRGC trên đảo Larak, cũng thuộc eo biển Hormuz, với lý do ngăn Iran triển khai thủy lôi xuống tuyến hàng hải này.
Đây là lần đầu Mỹ không kích Iran sau một tháng tạm lắng. Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa vào các căn cứ có quân đội Mỹ đồn trú tại Jordan, song toàn bộ số tên lửa được cho là đã bị đánh chặn.
Kể từ khi Iran khôi phục phong tỏa các cảng từ giữa tháng 7, ít nhất 8 tàu thương mại đã bị tấn công tại eo biển Hormuz, trong đó 4 vụ xảy ra chỉ trong tuần qua. Diễn biến này nằm trong bối cảnh xung đột rộng hơn giữa Mỹ và Iran kéo dài từ đầu năm, với các đợt tấn công và trả đũa liên tiếp trong khu vực.
Trong khi Nhà Trắng tiếp tục phát tín hiệu răn đe, Iran vẫn thể hiện lập trường cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố nếu bị ngăn xuất khẩu dầu qua vịnh Ba Tư, Iran sẽ khiến “không ai có thể xuất khẩu dầu” từ khu vực này.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trong khi đó cảnh báo Washington sắp áp thêm các lệnh trừng phạt mới.
Giới phân tích thị trường cũng không đánh giá cao khả năng căng thẳng sớm lắng xuống. Ông John Evans, chuyên gia phân tích của công ty môi giới dầu mỏ PVM, nhận định những đợt phóng tên lửa và không kích ăn miếng trả miếng cho thấy xung đột, dù chưa hẳn là một “cuộc chiến bất tận”, nhiều khả năng còn kéo dài.
Diễn biến này khiến giá dầu Brent tăng gần 4% chỉ trong một ngày, vượt 94 USD/thùng. Nếu xung đột tiếp tục, giá xăng dầu và chi phí vận tải toàn cầu có thể chịu thêm sức ép, bởi eo biển Hormuz là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu tiêu thụ trên thế giới.
Khi các đợt không kích, tên lửa và cảnh báo tiếp tục nối nhau quanh eo biển Hormuz, khả năng đạt được một lệnh ngừng bắn thực sự vẫn chưa rõ ràng.
Đỗ Vân (tổng hợp)
