Ngói âm dương Lạng Sơn đang trở thành trải nghiệm du lịch nông thôn độc đáo khi làng nghề trăm năm ở Bắc Sơn được “đánh thức” và khoác diện mạo mới. Du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp học nghề, hiểu sâu giá trị văn hóa bản địa.
- Voi rừng vào nhà dân ở Nghệ An lục tìm thức ăn trong bếp
- Hai mẹ con ở Cà Mau tử vong tại nhà, nghi bị sát hại
- Nấu ăn là hoạt động tâm linh – Cách giữ lửa của người phụ nữ
Làng nghề trăm năm gìn giữ hồn đất và nếp nhà Tày
Giữa thung lũng xanh ngát ở xã Bắc Sơn, làng nghề làm ngói âm dương vẫn bền bỉ giữ lửa qua nhiều thế hệ. Nguyên liệu chính là đất sét mịn từ vùng trũng đầm lầy. Chất đất này giúp viên ngói đạt độ dẻo, kết dính cao và tạo màu tự nhiên sau khi nung.
Anh Hoàng Công Hưng (40 tuổi) là đời thứ ba gắn bó nghề. Hơn 25 năm qua, anh vẫn miệt mài với từng mẻ đất và từng khuôn ngói. Anh cho biết đất phải được lọc sạch, ủ kỹ rồi mới đưa vào khuôn. Sau đó, ngói được phơi tự nhiên trước khi nung liên tục 23–25 ngày. Mỗi năm, gia đình anh sản xuất khoảng 500.000 viên cung ứng cho nhiều tỉnh phía Bắc.
Tên gọi ngói âm dương xuất phát từ kiểu lợp mái: một viên úp, một viên ngửa. Cách lợp này tượng trưng sự hòa hợp trời đất và giúp nhà mát về hè, ấm vào đông. Bà Dương Thị Dung (55 tuổi) cho biết khâu làm đất là khó nhất vì đòi hỏi sức và sự tỉ mỉ.
Hiện xã chỉ còn khoảng 30 hộ giữ nghề do nguồn đất ngày càng khan hiếm. Người dân vẫn cố gắng bám nghề để không đánh mất di sản của cha ông.
Gắn làng nghề truyền thống với phát triển du lịch nông thôn
Anh Hưng dự kiến phát triển mô hình du lịch trải nghiệm. Du khách có thể nghỉ nhà sàn, tham quan xưởng, tự tay làm ngói và thưởng thức ẩm thực địa phương. Anh kỳ vọng mô hình này vừa gìn giữ nghề truyền thống, vừa mở hướng sinh kế mới.
Làng ngói âm dương hiện nằm trong tuyến du lịch địa chất của Lạng Sơn – vùng đất vừa được UNESCO công nhận Công viên địa chất toàn cầu. Ông Nguyễn Hữu Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, cho biết tỉnh đang đẩy mạnh quảng bá để các làng nghề truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng.
Mỗi năm, làng đón khoảng 1.000 lượt khách, gồm cả du khách quốc tế. Nhiều người thích tự tạo hình ngói rồi mang về làm kỷ niệm. Hướng phát triển này phù hợp Quyết định 922/QĐ-TTg về du lịch nông thôn giai đoạn 2021–2025.
Những trải nghiệm “chạm đất, chạm nghề” giúp du khách hiểu sâu giá trị lao động và văn hóa bản địa. Làng nghề vì vậy không mai một mà được tiếp sức bằng hơi thở du lịch xanh, bền vững.
Những mô hình như làng ngói âm dương cho thấy sức sống mới của nông thôn Việt Nam, nơi văn hóa, sinh kế và du lịch hội tụ. Đây là nền tảng để hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng vùng miền, góp phần tăng thu nhập và tạo việc làm cho người dân:
Theo: Dân trí
