Phát hiện dấu hiệu vi phạm trong kinh doanh xăng dầu của Tập đoàn Dương Đông

Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm trong hoạt động mua bán xăng dầu, kế toán và nghĩa vụ thuế tại Công ty cổ phần Tập đoàn Dương Đông, đồng thời kiến nghị chuyển hồ sơ sang Bộ Công an xử lý theo quy định.

Kết luận thanh tra được ban hành ngày 10/11, sau quá trình kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động kinh doanh xăng dầu của doanh nghiệp. Đáng chú ý, dữ liệu kế toán ghi nhận lượng hàng tồn kho âm gần 123 triệu lít, trong khi nhiều giao dịch mua bán với các doanh nghiệp liên quan cũng xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Tồn kho âm hàng trăm triệu lít, chênh lệch số liệu kế toán

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ (TTCP), đoàn thanh tra đã kiểm tra thực tế tại 16 kho và đối chiếu với dữ liệu trên phần mềm do Tập đoàn Dương Đông cung cấp. Tại thời điểm cuối ngày 31/3/2026, số liệu trên phần mềm kế toán thể hiện lượng hàng tồn kho âm 122.999.917 lít, tương đương gần 123 triệu lít xăng dầu.

Đáng chú ý, số liệu nhập, xuất hàng hóa trên báo cáo tài chính cao hơn khoảng 21 triệu lít so với bảng kê hóa đơn và tờ khai hải quan đã kê khai thuế. Riêng lượng xuất bán chênh lệch khoảng 102 triệu lít, tương ứng giá trị khoảng 2.078 tỷ đồng, với giá vốn ước tính 16.900 đồng/lít.

TTCP nhận định những bất thường này có dấu hiệu vi phạm quy định kế toán thông qua việc xác nhận thông tin, số liệu không đúng sự thật.

Trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông còn kê khai giao dịch mua bán xăng dầu với một số doanh nghiệp có dấu hiệu kinh doanh hàng lậu, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Cụ thể, từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình sử dụng 4.692 hóa đơn GTGT đầu vào, thể hiện việc mua khoảng 2,6 tỷ lít xăng dầu từ 12 công ty “ma” nhằm hợp thức hóa lượng hàng bán ra khoảng 2,8 tỷ lít. Trong cùng thời gian, doanh nghiệp này đã mua của Tập đoàn Dương Đông khoảng 114 triệu lít xăng dầu.

Đối với Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền khách hàng. Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, công ty vẫn chưa giao 57,6 triệu lít hàng, trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi lượng dầu thực tế tại hai kho thuê chỉ còn khoảng 15.670 lít.

Một trường hợp khác là Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm. Từ năm 2022 đến ngày 30/6/2026, lượng hàng tồn kho trên sổ sách và báo cáo tài chính của doanh nghiệp chênh lệch với kết quả kiểm kê thực tế tại các kho thuê, với tổng giá trị khoảng 675 tỷ đồng. Trong giai đoạn này, Phúc Lâm mua khoảng 38,6 triệu lít và bán khoảng 468 triệu lít xăng dầu cho Tập đoàn Dương Đông.

Từ những tài liệu thu thập được, TTCP xác định các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và vi phạm quy định kế toán. Cơ quan thanh tra đã chuyển thông tin, hồ sơ, đồng thời kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp nhận, xử lý theo quy định.

Kê khai sai thuế bảo vệ môi trường khoảng 720 tỷ đồng

Ngoài những bất thường trong hoạt động mua bán và hạch toán hàng hóa, TTCP còn phát hiện dấu hiệu trốn thuế tại Tập đoàn Dương Đông.

Hoạt động kinh doanh xăng dầu của Tập đoàn Dương Đông bị phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường. (Ảnh minh họa: THM)

Qua phân tích tài liệu doanh nghiệp cung cấp, đoàn thanh tra xác định từ năm 2022 đến tháng 3/2026, tập đoàn, các công ty con và chi nhánh đã kê khai không đúng đối tượng đối với khoản thuế bảo vệ môi trường khoảng 720 tỷ đồng. Trong số này, khoảng 140 tỷ đồng không có khả năng nộp vào ngân sách nhà nước.

TTCP nhận định hành vi trên có dấu hiệu vi phạm Luật Thuế bảo vệ môi trường, Luật Quản lý thuế và có dấu hiệu trốn thuế. Hồ sơ vụ việc cũng được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để xem xét, xử lý.

Kết luận thanh tra đồng thời chỉ ra những dấu hiệu vi phạm hành chính liên quan đến các giao dịch tài chính trong nội bộ tập đoàn. Các khoản vay lãi suất thấp giữa công ty mẹ, công ty con và tổ chức, cá nhân liên quan, cùng việc trả nợ thay và ứng vốn cho công ty con, đã hình thành các giao dịch liên kết trị giá khoảng 860 tỷ đồng.

Những giao dịch này khiến doanh thu tài chính bị kê khai thiếu khoảng 243 tỷ đồng, tương ứng số thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu khoảng 48,6 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, 15/19 đơn vị, gồm các chi nhánh hạch toán độc lập và công ty con, có lượng xăng tồn kho theo ngày trong tháng 3/2026 cao hơn từ 150% đến trên 500% so với mức bình quân của ba tháng liền kề. Ngược lại, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, tập đoàn duy trì lượng dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định đối với xăng RON 95-III và dầu diesel.

Từ kết quả thanh tra, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương triển khai các nội dung thuộc thẩm quyền. Trong đó, Bộ Tài chính được kiến nghị xem xét, xử lý các vi phạm về thuế; Bộ Công Thương xử lý những vi phạm hành chính liên quan đến hàng tồn kho và dự trữ xăng dầu.

Minh Tâm (tổng hợp