Phối cảnh công trình được làm rõ trước tranh luận

Hà Nội, Phó giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Bá Nguyên cho biết các hình ảnh công trình trong hồ sơ điều chỉnh quy hoạch quanh hồ Gươm chỉ nhằm minh họa định hướng, chưa phải phương án kiến trúc chính thức.

Chiều 10/9, ông Nguyễn Bá Nguyên nói hồ sơ đang được lấy ý kiến cộng đồng trong phạm vi khoảng 66ha thuộc hai phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Những hình ảnh gây chú ý, trong đó có công trình mang dáng Khải hoàn môn cao 36m, vì vậy chưa thể được xem là hình thức kiến trúc đã được quyết định.

Ông Nguyên nhấn mạnh: Các hình ảnh này không phải hồ sơ thiết kế kiến trúc của công trình, cũng không phải cơ sở để khẳng định hình thức cụ thể của công trình đã được quyết định. Phát biểu được đưa ra khi đề xuất về công trình có khoảng mở giữa hai cánh, tạo khung nhìn hướng qua mặt hồ tới Tháp Rùa, đang nhận nhiều ý kiến trái chiều.

Một hình ảnh, nhiều cách nhìn

Đề xuất điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Gươm và phụ cận được Hà Nội công bố lấy ý kiến từ ngày 7/9 đến 26/9, với phạm vi nghiên cứu khoảng 66ha. Nội dung này được đặt trong định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó khu vực nội đô lịch sử được định hướng bảo tồn, tái thiết và phát huy giá trị không gian kiến trúc hiện có.

Người Hà Nội đi xem phương án điều chỉnh quy hoạch hồ Gươm (Ảnh minh họa: THM).

Theo hồ sơ, không gian hồ Hoàn Kiếm sẽ được kết nối với các quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Lý Thái Tổ, Nhà hát Lớn và một quảng trường lớn trước trụ sở HĐND, UBND TP. Giữa những đề xuất đó, phối cảnh công trình mang dáng Khải hoàn môn trở thành hình ảnh được chú ý nhất bởi dự kiến cao 36m và hướng ra mặt nước.

Kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn nghiên cứu phương án, cho rằng công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trên trục Nam – Bắc, đánh dấu một giai đoạn phát triển mới. Ý tưởng này được đặt cạnh những công trình cũ như Bảo tàng Lịch sử nhằm tạo một tổng thể kiến trúc thống nhất quanh hồ Gươm.

Nhưng từ một hình ảnh minh họa đến một công trình được xây dựng là khoảng cách không nhỏ. Khi phối cảnh xuất hiện trong hồ sơ lấy ý kiến, người xem dễ hình dung đó là một phương án đã được định hình, dù đơn vị lập quy hoạch cho rằng hình ảnh chỉ mang tính gợi mở.

Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội, cho rằng đề xuất dựng Khải hoàn môn tại khu vực này chưa thực sự hợp lý. Dù ủng hộ việc cải tạo, chỉnh trang hồ Gươm trong bối cảnh phát triển mới, ông nhấn mạnh: “Trên cơ sở nhận diện đúng các giá trị văn hiến, văn minh, kế thừa kinh nghiệm và những nghiên cứu trước đây, chúng ta mới có thể đề xuất những sáng tạo mới phù hợp”.

Ở chiều ngược lại, kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị khẳng định việc đặt Khải hoàn môn hướng ra mặt nước “không phải là một quy định, một nội dung ấn định hay bắt buộc”. Theo ông, đây mới là đề xuất quy hoạch, chưa phải đồ án kiến trúc.

Hai cách nhìn cùng xuất hiện cho thấy điều được quan tâm không chỉ là hình thức của một công trình, mà còn là cách một ý tưởng được đưa ra trước công chúng. Với không gian mang giá trị biểu tượng như hồ Gươm, ranh giới giữa một gợi ý quy hoạch và một phương án kiến trúc cụ thể cần được thể hiện đủ rõ để tránh những cách hiểu khác nhau.

Lê Toan (tổng hợp)