Quần thể bò tót lai độc nhất ở Khánh Hòa cần thêm giải pháp để bảo tồn lâu dài

Ít người biết rằng tại Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình đang tồn tại một quần thể bò tót lai rất đặc biệt. Chỉ còn 10 cá thể được chăm sóc và theo dõi hằng ngày, mỗi con đều mang giá trị khoa học lớn vì lưu giữ nguồn gene hiếm hình thành từ bò tót hoang dã và bò nhà.

Với các cán bộ kỹ thuật, việc chăm sóc đàn bò không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm gìn giữ một tài sản sinh học có ý nghĩa lâu dài.

Năm 2009, một con bò tót đực hoang dã xuất hiện tại khu vực Phước Bình và nhiều lần nhập đàn bò nhà của người dân. Từ sự kết hợp hiếm gặp này, những cá thể bò lai đầu tiên được sinh ra.

Sau quá trình khảo sát và nghiên cứu, 10 cá thể được đưa về nuôi bảo tồn. Hiện quần thể gồm 9 cá thể F1 và một cá thể F2, trong khi con bò tót đực hoang dã đã chết từ năm 2015.

Giữ được đàn bò hôm nay để mở cơ hội cho tương lai

Quá trình bảo tồn từng trải qua nhiều khó khăn khi đàn bò suy giảm sức khỏe do điều kiện nuôi dưỡng chưa phù hợp. Sau khi được tiếp nhận quản lý, Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình đã từng bước cải thiện môi trường sống, bổ sung nguồn thức ăn và tăng cường công tác thú y.

Đàn bò tót lai sinh sống trong khu vực chăm sóc tại Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình. (Ảnh minh họa: THM)

Việc chăm sóc vẫn đòi hỏi nhiều kinh nghiệm bởi bò tót lai còn giữ tập tính hoang dã. Khi điều trị hoặc tiêm phòng, cán bộ phải sử dụng dụng cụ chuyên dụng và luôn giữ khoảng cách để tránh làm thay đổi bản năng của chúng.

Mỗi ngày, đàn bò được cung cấp đầy đủ rơm, cỏ tươi và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Những công việc lặng thầm ấy góp phần duy trì thể trạng ổn định cho từng cá thể trong đàn.

Theo các nhà nghiên cứu, khó khăn lớn nhất hiện nay là chưa thể nhân đàn thành công. Năm con cái F1 vẫn chưa sinh sản, trong khi tuổi của đàn bò ngày càng cao. Điều đó khiến việc tiếp tục đầu tư nghiên cứu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Ba đề tài khoa học cấp Nhà nước đã được triển khai để bảo tồn nguồn gene bò tót lai. Ban quản lý cũng đang đề xuất tiếp tục thực hiện nhiệm vụ khoa học mới, đồng thời mở rộng sự phối hợp với các viện nghiên cứu và đơn vị chuyên môn. Mục tiêu không chỉ là giữ lại quần thể hiện có mà còn tạo nền tảng để nguồn gene quý hiếm này được bảo tồn bền vững trong tương lai.

Thành Luân (tổng hợp)