Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện đã tới Mỹ, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày – lần đầu một lãnh đạo Trung Quốc tới Washington sau 11 năm. Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump trực tiếp ra sân bay đón, thay vì chỉ tiếp nguyên thủ nước ngoài tại Nhà Trắng như thông lệ.
- 5 học sinh tắm biển lúc mưa, một em tử vong
- Mỹ – Trung thống nhất kéo dài thỏa thuận thương mại
- Hai chị em bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu 904 tỷ đồng
Khoảng 3h ngày 24/9 theo giờ Hà Nội, tức 16h ngày 23/9 tại Washington, chuyên cơ chở ông Tập và bà Bành hạ cánh xuống Căn cứ Liên hợp Andrews ở bang Maryland. Vợ chồng Tổng thống Trump có mặt tại sân bay, thực hiện nghi thức đón tiếp khác với thông lệ thường thấy của ông.
Trong ngày 24/9, hai nhà lãnh đạo dự lễ đón chính thức tại Bãi cỏ phía Nam, duyệt đội danh dự ở Vườn hồng rồi tiến hành hội đàm song phương. Sau đó, họ cùng dự quốc yến với khoảng 125 khách mời, trong đó có nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu Mỹ. Đây là lần thứ ba ông Trump và ông Tập gặp trực tiếp kể từ tháng 10/2025, sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ hồi tháng 5.
Chuyến công du lần này được xem là chuyến đáp lễ sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump giữa tháng 5, khi ông dự quốc yến tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Trước đó, hai lãnh đạo gặp nhau lần đầu trong nhiệm kỳ hai của ông Trump bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Busan, Hàn Quốc, cuối tháng 10/2025 và đạt thỏa thuận đình chiến thương mại tạm thời.
Thỏa thuận Busan giúp hạ nhiệt cuộc chiến thuế quan từng gây sức ép lên kinh tế toàn cầu, nhưng nhiều vấn đề vẫn chưa được giải quyết rõ, từ mức thuế, hạn ngạch mua nông sản và máy bay Boeing đến cam kết nới lỏng xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc. Thỏa thuận dự kiến hết hạn ngày 10/11, khiến chuyến thăm diễn ra vào thời điểm Washington phải cân nhắc gia hạn hay siết lại chính sách thuế quan.
Ở chiều ngược lại, ông Tập cũng đang chuẩn bị cho Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc vào mùa thu năm sau, nơi ông được dự đoán tiếp tục nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp. Vì thế, hình ảnh ổn định và thiện chí trong chuyến thăm có ý nghĩa riêng đối với cả hai phía.
Sau nghi thức ngoại giao là những khoảng cách chưa được lấp đầy
Nghi thức đón tiếp đặc biệt tại Washington cho thấy sự khác biệt đáng chú ý so với chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump hồi tháng 5. Tuy nhiên, điều này chưa đồng nghĩa quan hệ Mỹ – Trung đã thực sự tan băng.
Ông Rush Doshi, Giám đốc Sáng kiến Chiến lược Trung Quốc kiêm chuyên gia cấp cao về châu Á tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), nhận định sự khác biệt trong nghi lễ “tiết lộ điều gì đó về sự bất cân xứng” của quan hệ song phương hiện nay.
Theo phân tích của ông Doshi, Trung Quốc mới thực hiện khoảng 2/3 cam kết về xuất khẩu đất hiếm theo thỏa thuận Busan. Trong khi đó, Mỹ đã ban hành đạo luật cho phép áp thuế tới 100% đối với các nước mua nhiều dầu khí Nga, trong đó có Trung Quốc, dù công cụ này hiện chưa được sử dụng.
Giới chuyên gia dự báo cuộc gặp khó tạo ra bước đột phá lớn. Hai bên có thể tập trung vào việc gia hạn tạm thời thỏa thuận đình chiến, bổ sung một số cam kết về mua nông sản, năng lượng và xây dựng cơ chế đối thoại về AI.
Một chi tiết khác cũng được đặt lên bàn cân là khoản đầu tư 83,7 tỷ USD mà Trung Quốc từng cam kết rót vào bang Tây Virginia năm 2017 nhưng đến nay chưa thành hiện thực. Đây là một trong những tiền lệ khiến giá trị thực tế của các cam kết sau những cuộc gặp thượng đỉnh tiếp tục được đặt câu hỏi.
Khi những nghi thức ngoại giao khép lại, câu hỏi về một “sự tan băng” thực sự giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.
Đỗ Vân (tổng hợp)
