Arab Saudi buộc phải chuyển hướng xuất khẩu dầu qua kênh đào Suez sau khi cả hai tuyến đường biển chiến lược là eo Hormuz và Bab el-Mandeb đều bị gián đoạn vì chiến sự Trung Đông.
- Hai mươi hộ dân Thanh Hóa mòn mỏi chờ di dời xưởng đá
- Bốn vụ tai nạn xe khách trong 5 ngày đều xảy ra từ nửa đêm đến rạng sáng
- Thiếu niên 15 tuổi đột quỵ khi đang trong nhà vệ sinh
Riyadh vốn xuất khẩu phần lớn dầu sang châu Á, nhưng nay các tàu dầu của nước này phải đi vòng quanh toàn bộ châu Phi để tới nơi. Chiến sự nổ ra cuối tháng 2 và các cuộc tấn công liên tiếp của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn trên biển Đỏ là nguyên nhân trực tiếp đẩy Riyadh vào thế bắt buộc này.
Trước đây, một tàu chở dầu xuất phát từ cảng Yanbu trên biển Đỏ chỉ mất khoảng 19 ngày để đến Đài Loan khi đi qua eo Bab el-Mandeb. Nay nếu đi qua kênh đào Suez, Địa Trung Hải, eo Gibraltar rồi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, hành trình kéo dài tới 48 ngày, theo dữ liệu của Kpler và LSEG.
Chi phí nhiên liệu cho tuyến dài hơn này tăng gấp đôi, từ 1,26 triệu USD lên 2,87 triệu USD, theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG. Ngoài ra, phí qua kênh đào Suez phát sinh thêm một triệu USD cho mỗi hành trình.
Vấn đề không chỉ dừng ở chi phí và thời gian. Theo Energy Aspects, các tàu dầu cỡ lớn đi qua kênh Suez chỉ chở được nửa lượng hàng do bị giới hạn mớn nước, và phải bơm thêm dầu ở vùng Địa Trung Hải sau đó.
Để giảm tải cho kênh đào Suez, giới quan sát cho rằng Arab Saudi có thể bơm một phần dầu qua đường ống Sumed dài 320km, nối cảng Ain Sokhna trên biển Đỏ với cảng Sidi Kerir ở Địa Trung Hải. Đường ống này có công suất tối đa 2,5 triệu thùng một ngày, tương đương một phần ba tổng lượng dầu xuất khẩu của Arab Saudi.
Trong nhiều thập kỷ qua, Arab Saudi chưa từng coi kênh Suez là tuyến xuất khẩu dầu chính, dù từng dùng đến trong quá khứ. Thập niên 70 và 80 của thế kỷ XX, châu Âu và Mỹ mới là khách hàng lớn nhất, còn nay thị trường chính là châu Á — điều khiến tuyến vòng châu Phi trở nên đặc biệt tốn kém và bất lợi.
Lê Toan (tổng hợp)
