Hiểu rõ cơ chế thẻ tín dụng để tránh rơi vào “bẫy lãi suất” ngân hàng

Theo bà Nguyễn Chu Kim Yến – Co-founder Fidey Việt Nam, việc ngân hàng quảng bá “miễn lãi 45 ngày” không phải là ưu đãi vô điều kiện. Đây là cơ chế được xây dựng để thu lãi từ nhóm khách hàng thanh toán trễ hoặc chi tiêu thiếu kỷ luật.

Vì vậy, người dùng cần hiểu rõ nguyên tắc vận hành của thẻ tín dụng để tránh rơi vào bẫy tài chính không đáng có.

Thẻ tín dụng là khoản vay nóng với chi phí cao

Báo cáo Thị trường thẻ tín dụng Việt Nam 2025 của Fiin Group cho biết trong quý I/2024, thẻ tín dụng nội địa ghi nhận khoảng 1,3 triệu giao dịch với tổng giá trị 10 nghìn tỷ đồng. Số lượng giao dịch tăng 75,43% và giá trị tăng 89,85% so với cùng kỳ năm 2023.

Dù phổ biến, nhiều người vẫn hiểu sai về cơ chế hoạt động của thẻ tín dụng: thời gian miễn lãi, mức trả tối thiểu, lãi suất, phí rút tiền mặt và điều kiện ưu đãi.

Nhiều trường hợp mất tiền oan vì nhầm lẫn. Một nhân viên văn phòng ở TP.HCM rút 20 triệu đồng từ thẻ tín dụng và chỉ thanh toán mức tối thiểu. Không biết rằng lãi được tính ngay từ thời điểm rút tiền, anh phải trả thêm hơn 5 triệu đồng tiền lãi và phí sau bốn tháng.

Tại Hà Nội, một khách hàng mua điện thoại 25 triệu đồng theo chương trình “0% lãi suất”. Việc quẹt vượt hạn mức và trả chậm vài ngày khiến toàn bộ khoản trả góp bị tính lãi suất thường, đẩy tổng chi phí lên hơn 29 triệu đồng.

Nhiều người còn chịu áp lực tâm lý khi bị ngân hàng hoặc đơn vị thu hồi nợ gọi điện liên tục do thanh toán trễ nhiều kỳ.

Những hiểu lầm phổ biến khiến người dùng rơi vào bẫy lãi suất

Trao đổi với VietnamFinance, bà Nguyễn Chu Kim Yến cho rằng một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là tin rằng chỉ cần trả “mức tối thiểu” là đã hoàn thành nghĩa vụ. Thực tế, mức này chỉ giúp khách hàng tránh nợ xấu và phí phạt. Phần dư nợ còn lại bị tính lãi suất cao và tính theo ngày.

Một nhầm lẫn khác là cho rằng mọi giao dịch đều được miễn lãi tối đa 45 ngày. Con số này chỉ đúng với giao dịch thực hiện ngay sau ngày chốt sao kê. Nếu chi tiêu sát ngày chốt, thời gian miễn lãi có thể chỉ còn vài ngày.

Ngoài ra, nhiều người chọn thẻ tín dụng theo cảm tính. Người thì dùng thẻ tích điểm nhưng không đổi thưởng. Người sở hữu thẻ hoàn tiền nhưng thanh toán ở đơn vị không nằm trong danh sách ưu đãi. Đến khi bị thu phí thường niên. Nhiều người mới nhận ra tổng chi phí cao hơn lợi ích nhận được.

Bà Yến nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng: thẻ tín dụng không phát sinh lãi nếu người dùng thanh toán đầy đủ và đúng hạn. Nhưng chỉ cần chậm thanh toán hoặc chi tiêu vượt khả năng. Mức lãi 20–40% mỗi năm sẽ nhanh chóng trở thành gánh nặng tài chính.

Sử dụng thẻ tín dụng thông minh để bảo vệ tài chính cá nhân

Theo bà Yến, việc đầu tiên khi mở thẻ tín dụng là kích hoạt chế độ thanh toán tự động. Cách này giúp người dùng tránh quên hạn thanh toán. Đồng thời ngăn phát sinh phí phạt và lãi suất ngoài ý muốn.

Người dùng cần phân biệt giữa mức trả tối thiểu và tổng dư nợ phải thanh toán. Để tận dụng thời gian miễn lãi, khách hàng nên trả toàn bộ số dư mỗi kỳ sao kê.

Ngoài kỷ luật tài chính, người dùng cần hiểu rõ lợi ích của thẻ mình đang sở hữu. Ở nhiều nước, thẻ được thiết kế phù hợp từng nhu cầu: siêu thị, xăng dầu, du lịch, y tế hay bảo hiểm. Nếu lựa chọn đúng, người dùng có thể tiết kiệm đáng kể.

Bà Yến cho biết chiếc thẻ bà đang dùng hoàn tiền 2% cho mọi giao dịch. Giúp bà tiết kiệm hơn 2.000 USD trong một năm.

Người dùng cũng cần xem xét phí thường niên của từng ngân hàng. Nếu chi tiêu thiếu kiểm soát, khách hàng có thể rơi vào vòng xoáy “trả nợ xoay vòng”. Bà Yến dẫn trường hợp một học viên đang nợ gần 200 triệu đồng với lãi suất 30% vì sử dụng thiếu kỷ luật.

Theo bà Yến, ngân hàng kiếm lợi từ sự thiếu hiểu biết của một bộ phận khách hàng. Do đó, càng hiểu rõ cơ chế thẻ, người dùng càng tránh được chi phí không cần thiết.

Cần tăng cường giáo dục tài chính và đa dạng hóa sản phẩm thẻ

Bà Yến cho rằng ngân hàng Việt Nam cần đa dạng hóa sản phẩm thẻ theo nhóm nhu cầu cụ thể. Mở rộng hệ thống hoàn tiền, liên kết với dịch vụ công, y tế, giáo dục. Tăng ưu đãi tích điểm bay như tại nhiều quốc gia phát triển.

Quan trọng hơn, nhận thức của người dân về thẻ tín dụng cần được cải thiện. Ngân hàng nên tăng truyền thông hướng dẫn sử dụng thẻ. Đồng thời nhân viên tư vấn phải giải thích rõ quyền lợi và nghĩa vụ trước khi khách mở thẻ.

Theo: Khai Mở