Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, các lò nấu mật mía truyền thống ở xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa luôn đỏ lửa suốt ngày đêm. Vùng nguyên liệu mía dồi dào giúp nghề nấu mật không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn góp phần gìn giữ nét văn hóa lâu đời của địa phương.
- Sinh bệnh là ý trời: khỏi bệnh cũng là ý trời
- Gặp voi “ngà lệch” trên đường, người đàn ông bỏ xe máy tháo chạy
- 7 đàn em trùm đòi nợ thuê Được “Đất Bắc” bị khởi tố, bắt tạm
Nghề truyền thống đỏ lửa suốt mùa giáp Tết
Xã Thạch Bình (trước đây là xã Thạch Sơn), tỉnh Thanh Hóa, từ lâu được mệnh danh là “thủ phủ” mật mía truyền thống. Trong cái rét hanh hao cuối năm, mùi thơm ngọt của nước mía hòa quyện cùng làn khói lam bảng lảng từ các lò nấu tạo nên không khí đặc trưng chỉ có vào mùa vụ Tết. Với người dân xứ Thanh, mật mía là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món bánh truyền thống ngày xuân.
Nghề nấu mật mía ở Thạch Bình đã tồn tại qua nhiều thế hệ, gắn liền với đời sống nông nghiệp của người dân địa phương. Trước đây, việc ép mía hoàn toàn dựa vào sức trâu bò và các dụng cụ thủ công. Hiện nay, máy móc được đưa vào sử dụng, giúp tăng năng suất nhưng vẫn giữ nguyên phương pháp nấu truyền thống. Mùa nấu mật chính vụ thường bắt đầu từ tháng 10 âm lịch và kéo dài đến hết tháng Chạp. Đây là thời điểm các gia đình tất bật chuẩn bị lò nấu, củi đốt và lựa chọn mía nguyên liệu để kịp cung ứng cho thị trường Tết.
Một mẻ mật – tám giờ lửa và sự tỉ mỉ
(Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Để cho ra một mẻ mật đạt chuẩn, người thợ cần khoảng 3 tấn mía nguyên liệu. Nước mía được đun liên tục trong suốt 8 giờ, lửa phải giữ đều, không quá to cũng không quá nhỏ. Trong quá trình đun, thợ luôn tay khuấy và vớt bọt để mật trong, có màu đẹp.
Khi nước mía bắt đầu cô đặc, sủi bọt trắng, đây là công đoạn quan trọng nhất. Mật được lọc qua vải màn trước khi dừng lửa. Mật đạt chuẩn phải có màu nâu sẫm như cánh gián, sánh mịn, mùi thơm nhẹ và vị ngọt dịu.
Giữ nghề để có cái Tết ấm no
Ông Tào Văn Bình, thợ nấu mật lâu năm ở thôn Đồng Hương, cho biết sau nhiều năm làm ăn xa, ông quyết định trở về quê tiếp nối nghề truyền thống. Dù mang tính thời vụ, nghề nấu mật vẫn giúp gia đình ông có thu nhập ổn định và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Theo bà Tào Thị Cúc, Giám đốc HTX mật mía Thạch Sơn, bí quyết làm nên thương hiệu nằm ở khâu thu hoạch và ép mía. Mía phải được ép ngay trong ngày, đúng sản lượng cần nấu để tránh nước mía bị chua, ảnh hưởng chất lượng mật.
Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, chính quyền xã Thạch Bình đã phối hợp các hội, đoàn thể hướng dẫn người dân tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn thực phẩm. Sự đồng hành của chính quyền giúp người dân yên tâm giữ nghề, góp phần bảo tồn giá trị truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.
Theo: VOV
