Tại TPHCM, các chuyên gia và doanh nghiệp cùng tìm hướng nâng tầm thương hiệu robusta Việt Nam, để hạt cà phê không chỉ có lợi thế về sản lượng mà còn tạo thêm giá trị, khẳng định xuất xứ và giúp người tiêu dùng quốc tế nhận diện rõ hơn nguồn gốc Việt Nam.
- Người đàn ông bị phạt 3,5 triệu đồng vì gọi quấy rối 113
- Mất ngủ kéo dài: 5 cây thuốc nam cần dùng đúng cách
- Giao xe cho con gái chưa đủ tuổi, người cha ở Đắk Lắk bị khởi tố
Chiều 9/10, hội thảo “Để Robusta Việt thoát vai ‘làm nền’, khẳng định thương hiệu riêng” do báo Tuổi Trẻ phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đã nêu bật thực trạng đáng chú ý của ngành cà phê. Ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết Việt Nam đóng góp gần 2/5 sản lượng robusta toàn cầu, nhưng phần lớn sản phẩm vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô.
Trong nhiều năm, Việt Nam duy trì vị thế hàng đầu thế giới về sản lượng và xuất khẩu robusta, với lượng hàng xuất đi khoảng 1,5 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, khi đến tay người tiêu dùng quốc tế, cà phê thường mang tên thương hiệu của đơn vị rang xay hoặc phân phối nước ngoài, khiến xuất xứ Việt Nam ít được nhận biết.
Thực tế cho thấy xuất khẩu tăng chưa chắc đồng nghĩa với giá trị thu về tăng tương ứng. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam đạt mức kỷ lục 8,92 tỷ USD, nhưng trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng xuất khẩu tăng 15,4% trong khi giá trị giảm 7,3%.
Bên cạnh bài toán thương hiệu, áp lực cạnh tranh cũng ngày càng rõ khi Brazil, quốc gia nổi tiếng với Arabica, mở rộng sản xuất robusta dưới tên gọi Conilon. Trong khi đó, Ethiopia đã xây dựng danh tiếng cho các vùng cà phê Harrar, Sidamo và Yirgacheffe, cho thấy tên gọi gắn với vùng trồng có thể trở thành tài sản thương mại.
Nâng giá trị từng kilogram cà phê
(Ảnh minh họa: THM).
Nghịch lý sản lượng lớn nhưng thương hiệu chưa tương xứng đặt ra yêu cầu thay đổi cách phát triển ngành hàng. TS Đào Trọng Hiếu, chuyên gia chế biến và phát triển thị trường nông sản, cho rằng cần chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị của từng sản phẩm.
Ông Trần Mạnh Hào, thành viên HĐQT Golden Coffee, Tổng giám đốc SK Connect, cũng nhấn mạnh: “Thay vì hỏi chúng ta có thể bán thêm bao nhiêu tấn cà phê, hãy hỏi Việt Nam sẽ làm gì để giữ thêm được giá trị trên mỗi kg cà phê xuất khẩu”.
Theo tính toán của ông Hào, với lượng xuất khẩu khoảng 1,5 triệu tấn mỗi năm, nếu giá bán bình quân tăng thêm 0,5 USD/kg, ngành cà phê có thể thu thêm khoảng 750 triệu USD. Con số này cho thấy việc nâng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm có thể mở ra dư địa đáng kể, thay vì chỉ tập trung mở rộng khối lượng xuất khẩu.
(Ảnh minh họa: THM).
Để hiện thực hóa hướng đi này, ông Hào đề xuất xây dựng hệ thống nhận diện chung mang tên Robusta Origin Passport dành cho những sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, nguồn gốc và khả năng truy xuất. Hệ thống được định hướng bổ trợ, không thay thế thương hiệu riêng của doanh nghiệp, qua đó giúp người mua quốc tế nhận biết xuất xứ Việt Nam mà các đơn vị vẫn giữ được bản sắc của mình.
Dù vậy, nhận diện thương hiệu chỉ có thể phát huy tác dụng khi đi cùng chất lượng ổn định. Việc xây dựng giá trị cho robusta Việt Nam vì thế cần bắt đầu từ vùng nguyên liệu, kỹ thuật thu hái và sơ chế, để tên gọi trên thị trường phản ánh đúng chất lượng sản phẩm.
Khi một ly cà phê tại Berlin hay Tokyo được nhận diện là robusta Việt Nam, đó không chỉ là câu chuyện về tên gọi, mà còn là cơ hội để giá trị từ những vùng trồng trong nước được ghi nhận rõ hơn.
Lê Toan (tổng hợp)
